De formule voor vitaal leiderschap
De formule voor succes in vitaal leiderschap
Zelf veranderen is al een uitdaging, laat staan het gedrag van anderen. Als vitaal leider is het handig om te weten dat er een succesformule bestaat waarop je een ontwikkelproces voor vitaal gedrag kunt baseren: R = G x C³.
In de formule staat R voor Resultaat, G voor Gedrag en C³ voor de componenten Commitment, Context en Competentie. Met deze onderdelen in balans, creëer je een gezond en productief team.
Commitment is cruciaal voor de wil en het verlangen om zaken aan te pakken. De Context bepaalt of iemand zich gestimuleerd en comfortabel genoeg voelt om zaken aan te gaan. De derde component, Competentie, lichten we voor je uit.
De vijf vitale vaardigheden
Competenties zijn het aangeboren of aangeleerd kennen en kunnen van iemand. Dit kun je onderverdelen in vijf vitale basisvaardigheden: Zelfleiderschap (soul), Energiemanagement (body), Aanpassingsvermogen (mind), Samenwerken (social), en Ertoe doen (spirit).
1. Zelfleiderschap: de sleutel tot persoonlijke groei
Zelfleiderschap is jezelf sturen om actief aan je eigen ontwikkeling en vitaliteit te werken. Dat vraagt om zelfbewustzijn en zelfregie. Zelfbewustzijn om te reflecteren op gedrag en om te ontdekken wat werkt. Zelfregie gaat nog een stap verder; dit betekent dat je bewust keuzes maakt over vitaliteit en welzijn, en overgaat tot actie.
Leidinggevenden kunnen hier een voorbeeld in zijn door zelfontwikkeling te stimuleren en ruimte te geven voor persoonlijke groei. Een zelfbewust team werkt in de sfeer van verantwoordelijkheid en eigenaarschap, wat het persoonlijk welzijn en de prestaties van het team verbetert.
2. Energiemanagement: energiek blijven in een drukke wereld
Energiemanagement is belangrijk voor de vitaliteit, om stress te voorkomen bijvoorbeeld. Weet jij waar je energie van krijgt en zijn deze bronnen in balans? Maak bewust gezonde(re) keuzes in voeding, beweging en ontspanning. En houd oog op zaken als vermoeidheid, iets wat vaak over het hoofd wordt gezien in de drukte van de (werk)dag.
Leidinggevenden bevorderen dit door energieproblemen te signaleren en bespreekbaar te maken. Het stimuleren van pauzes, beweging en slaap helpt om stress te (leren) beheersen en weerbaarheid te ontwikkelen. Zo leren je medewerkers ook beter om te gaan met uitdagingen.
3. Aanpassingsvermogen: flexibel omgaan met veranderingen
Aanpassingsvermogen is essentieel om met veranderingen en uitdagingen om te gaan. Als jij je goed kunt aanpassen, blijf je mentaal flexibel en effectief onder druk. Goed kunnen meebewegen bevordert jouw veerkracht. Dit kun je onder andere trainen door je te focussen op een positieve mindset; een aantal oefeningen vind je op pagina 49.
Als leidinggevende stimuleer je het aanpassingsvermogen van je team door open het gesprek te voeren over stress en verandering, en de ruimte hiertoe te bieden. Mentale flexibiliteit leidt tot meer creativiteit, innovatie en een plezierige werksfeer. Het vergroot de inzet en het plezier in het proces en daarmee de persoonlijke groei.
4. Samenwerken: de kracht van goede samenwerking
Effectieve samenwerking is cruciaal voor een vitaal team en verbeterde persoonlijke prestaties. Sociale vaardigheden zoals open communicatie, gedeelde verantwoordelijkheid en onderling respect bevorderen de werksfeer.
Leidinggevenden kunnen sociale verbinding en samenwerking stimuleren door het stellen van gezamenlijke doelen. Behaal je deze, dan vier je jullie successen. Ook helpt het om teamuitjes te organiseren en open communicatie te bevorderen. Goed samenwerken zorgt voor efficiëntie en meer werkplezier.
5. Ertoe doen: betekenis en zingeving
Zingeving geeft je het gevoel dat jij en jouw werk ertoe doen. Betekenisvol werk maakt je gelukkiger en productiever. Meer hierover lees je in het artikel ‘Word werkgelukkig’ op pagina 29.
Als leidinggevende kun je hierin een rol spelen door gericht te vragen naar ieders drijfveren; wat motiveert medewerkers en hoe kun je hen helpen om de juiste doelen te stellen in lijn met hun persoonlijke waarden. Dit vergroot het gevoel van voldoening én motivatie bij jezelf en je team.
Vitaal leiderschap begint bij jezelf
Bovenstaande vaardigheden zijn aan te leren. En dat is de moeite waard; met deze skills presteer je meer en vergroot je je werkplezier. Bovenal is het goed om te onthouden dat vitaal leiderschap begint bij jezelf. Je collega’s laten zich graag inspireren door jouw vitale energie. Gun jij je collega’s meer vitaliteit in werk en privé? Vraag jezelf dan steevast af: hoe vitaal gedraag ik mijzelf?
Vitaal leiderschap is essentieel
In een organisatie ben je als vitaal leider de inspirator van een proces. Voor jezelf en voor anderen. Je zet hiermee mensen aan het roer van hun vitaal gedrag. Met vitaal leiderschap neem je dus de rol om anderen te stimuleren zichzelf te ontwikkelen. Dat is een mooie rol!
De energie, inspiratie en begeleiding van een vitaal leider zijn essentieel voor een goede start van vitaliteits- of verandertrajecten en het verloop ervan.
In zo’n traject is het belangrijk dat je op een veilige manier met elkaar kunt praten over drijfveren en signalen als zichtbare vermoeidheid of stress. Dat betekent dat je onder de waterlijn moet durven duiken. Dat je uit oprechte interesse verdiepingsvragen stelt en jezelf kwetsbaar op durft te stellen om iemand te kunnen helpen. Die mensgerichtheid moet een vitaal leider hebben, want je werkt niet met fte’s maar met mensen.
Werken aan deze competenties en de ruimte hiertoe faciliteren zijn essentiële stappen in ieders ontwikkeling. Vitaal leiders, succes!
R = G x C³ MET PERSOONLIJK LEIDERSCHAP NEEM JE EIGENAARSCHAP OP JE EIGEN VITALITEIT. MET VITAAL LEIDERSCHAP NEEM JE DE ROL OM ANDEREN TE STIMULEREN VITAAL GEDRAG TE ONTWIKKELEN.
Benieuwd naar meer?
In het boek ‘Vitaal Leiderschap’ van Bregje van Ganzewinkel en Klaas Koster, lees en leer je alles over de inhoud, achtergrond en toepassing van de formule. Ook krijg je handenvol tips om de vaardigheden aan te wakkeren in jouw team.