De bijzondere, muzikale reis van Iris Hond
Er zijn weinig artiesten die zo’n bijzondere reis volgen als Iris Hond. Met haar talent, pure passie voor muziek en diepgaande betrokkenheid bij sociale kwesties, heeft ze zich weten te onderscheiden als een internationale grootheid. En die reis begon al op jonge leeftijd: “Op mijn elfde maakte ik iets heel verdrietigs mee. Mijn vader leerde mij toen dat je elke emotie, ook dit verdriet, kunt omzetten in iets moois.” Direct schreef ze haar eerste stuk muziek. En dat doet Iris Hond nog steeds. In gesprek verkennen we haar toewijding aan dakloze mensen, haar persoonlijke reis als pianist en componist, en haar zoektocht naar betekenis.
De straat: de Iris Hond Foundation
Naast haar muzikale carrière is Iris Hond sterk betrokken bij sociale kwesties, in het bijzonder bij de zorg voor dakloze mensen. Dit komt voort uit haar overtuiging dat muziek de kracht heeft om levens te veranderen, ook voor degenen die in de marges van de samenleving leven. Vanuit ervaringen uit haar verleden heeft ze een stichting opgericht die zich richt op het bieden van muzikale workshops en optredens voor dakloze mensen, een project dat voor haar niet alleen een roeping, maar bovenal een noodzaak is.
Het project “Music for Shelter” biedt dakloze mensen de kans om muziek te ervaren en zelf te maken, waardoor ze niet alleen een moment van vreugde ervaren, maar ook een kans krijgen om even uit hun vaak harde realiteit te stappen. Wat Iris vooral benadrukt, is dat deze mensen niet gezien moeten worden als ‘daklozen’, maar als mensen die tijdelijk geen huis hebben. “Dakloos mens,” corrigeert ze steevast wanneer het woord ‘dakloze’ valt. Het stigma rondom dakloosheid in Nederland is geworteld in misverstanden en vooroordelen.
Iris: “Een mooi voorbeeld is mijn vader, die was voorheen heel sceptisch over mijn omgang met dakloze mensen. Toen ik eens in Den Haag bij een restaurant zat te eten met mijn vader zag ik buiten Bruce voorbijlopen, een dakloze man. Een kleine, oudere man, grijs baardje, lopend achter een karretje met vuilniszakken vol persoonlijke spullen; echt een typisch dakloos beeld. En het was heel erg koud die dag. Ik loop snel naar buiten met mijn sjaal, en gooi deze om Bruce heen. Maak even een klein praatje en zeg: kijk, dat is mijn vader. Bruce loopt dichter naar dat raam toe en kijkt mijn vader aan. Mijn vader kijkt Bruce recht in zijn ogen en begint echt gewoon spontaan te huilen. Weer binnen vroeg ik mijn vader wat er is. Hij zei: dat zijn de twee allerliefste ogen die ik ooit in mijn leven heb gezien. En vanaf dat moment komen mijn ouders naar elk kerstdiner van ‘Music for Shelter’, helpen ze mee, en lopen ze nooit meer achteloos langs een dakloos persoon. Hij maakte daar in één keer die switch van ‘dakloze’ naar mens.”
Tijdens dat jaarlijkse kerstdiner voor dak- en thuisloze mensen, dat ze samen met haar Iris Hond Foundation en zeker honderd vrijwilligers organiseert, ziet ze de impact van haar werk. Mensen voelen zich gezien, verbonden en zijn in contact met de maatschappij. Voor Iris draait het in dit contact om meer dan alleen hulp bieden; het gaat om het herstellen van menselijke waardigheid. Ze wil laten zien dat iedereen een steentje kan bijdragen, al is het maar door een gesprek aan te gaan met iemand op straat. Deze sociale betrokkenheid vormt een integraal onderdeel van wie Iris is, en het biedt haar de balans die ze nodig heeft naast haar muzikale carrière.
Iris: “Het is ook echt iets waarvan ik voel dat ik het moet doen. En doen wat goed voelt, daar word ik gelukkig van. Dat geeft me energie en een reden om te doen wat ik doe.”
De klank: muziek als ware taal
Iris Hond is meer dan een pianiste; ze is een componist, een verhalenverteller in klank. Een brug tussen verschillende muzikale werelden. Haar muziekcarrière begon al op jonge leeftijd, maar het was de tragische dood van een vriendinnetje toen ze elf was die haar ertoe bracht haar eerste stuk te componeren. Vanaf dat moment werd muziek haar eerste taal, een manier om gevoelens te uiten die met woorden niet te vatten waren.
De muziek van Iris is door de jaren heen geëvolueerd, maar één ding is constant gebleven: haar verlangen om de diepste, puurste vorm van zichzelf te laten horen in haar werk. Op ‘Dear World’, creëerde ze nieuw repertoire voor klassieke musici.
Geen repertoire dat je zomaar speelt, maar waar je ook als geschoold musicus echt op moet studeren. Op ‘Home’ schreef ze muzikale brieven als antwoord op het levensverhaal van anderen. Met haar nieuwste werk ‘Dust Awakened by Dawn’ keert ze terug naar de essentie, “de expositie van mijn ziel”, zoals ze zelf zegt.
Wat dit proces bijzonder maakt, is haar dagelijkse routine van vroeg opstaan en achter de vleugel plaatsnemen, vaak nog voordat ze haar lenzen heeft ingedaan of haar tanden heeft gepoetst. Deze ongefilterde muzikale dromen en gevoelens noteert Iris in haar ‘muzikale dagboek’, inclusief de teksten die ze in krijt op haar vleugel schrijft. Deze primaire klanken vormen de basis van haar nieuwste composities. Dit dagboek, dat eerst uitsluitend voor persoonlijk gebruik bedoeld was, werd uiteindelijk het fundament van haar nieuwste album.
De muziek op dit album – haar dagboek in klank – is introspectief, rustig en minimalistisch. “Nog nooit zo weinig noten opgenomen, met zoveel stilte ertussen.” Ook deze composities zijn een reflectie van de melancholie en romantiek die altijd in Iris’ werk aanwezig zijn. Ze voelt zich aangetrokken tot de melancholische kant van het leven.
Voor Iris is muziek haar ware taal, haar puurste vorm om zich uit te drukken en om te ontdekken wie ze is en wat ze werkelijk voelt. Iris: “Wat ik zie en voel, geef ik in muziek weer, dat is mijn natuur. Als ik geen piano bij de hand heb schrijf ik gedichten of schilder ik. Maar voor mij is de eerste taal muziek. Daarin druk ik mij het beste uit. Dus ook voor alles wat ik voel.”
De droom: impact maken met al haar werk
Iris Hond heeft zichzelf nooit gezien als een traditionele concertpianist. Hoewel ze in prestigieuze zalen heeft gespeeld, zoals het Concertgebouw, is het creëren van muziek altijd haar grootste passie geweest. Voor haar gaat het niet meer zo om technische perfectie, veel meer om het overbrengen van de emotie, van haar waarheid. Dit geldt niet alleen voor haar composities, maar ook voor haar benadering van het leven in het algemeen.
De weg naar zelfexpressie is voor haar een continue zoektocht naar balans en diepgang. Ze heeft geleerd om los te laten, zowel in haar muziek als in haar leven. Een van de lessen die ze in haar carrière heeft geleerd, is dat voorbereiding cruciaal is. Tijdens haar concerten zorgt ze ervoor dat ze goed voorbereid is, zodat ze op de dag zelf ontspannen kan spelen en echt van het moment kan genieten.
Iris: “Vanaf het moment dat ik opsta, ga ik het heel gezellig maken voor mezelf. En ik zorg dat ik een hele leuke dag heb. Zodat als het echt allemaal misgaat, ik in ieder geval kan zeggen dat ik toch nog een heel leuke dag heb gehad.”
In haar werk als musicus en daarbuiten heeft Iris de afgelopen jaren veel tijd besteed aan zelfreflectie en zelfbewustzijn. Ze heeft geleerd om te luisteren naar haar lichaam en geest, iets wat ze ook toepast op haar voeding. “Nou, ik heb het geluk dat ik heel erg van gezond eten houd, groenten en gewoon vis of een beetje kip en alles biologisch, sowieso. Ik probeer goed te luisteren naar wat mijn lichaam nodig heeft. En dat is ook soms een zak chips, ‘s avonds. Als ik tour heb ik dat echt nodig.“
Naast luisteren naar wat ze nodig heeft, probeert Iris sowieso altijd te doen wat goed voelt voor haar ziel en lichaam. Ze gelooft dat van goed luisteren je heel veel leert over wie je ten diepste bent. Deze filosofie past ze toe in al haar bezigheden.
Uitgeluisterd raak je nooit, dus is de vraag: waar wil Iris nog naartoe? Hoewel ze veel heeft bereikt, blijft ze altijd op zoek naar nieuwe manieren om zichzelf uit te dagen en te ontwikkelen. Haar dromen gaan niet over spelen in beroemde zalen of samenwerken met grote orkesten. Ze gaan vooral over het creëren van iets nieuws, iets authentieks. Ze wil een bijdrage leveren aan de wereld van de neoklassieke muziek door iets nieuws te brengen dat onderscheidend is en tegelijkertijd toegankelijk voor iedereen.
Doen wat goed voelt geeft me energie en een reden om te doen wat ik doe.
“Live moet mijn muziek niet meditatief zijn, maar spannend!”
De straat, de klank, de droom
Wat Iris Hond zo bijzonder maakt, is de manier waarop ze de verschillende aspecten van haar leven en werk met elkaar weet te verbinden. Haar toewijding aan dakloze mensen via haar stichting, haar persoonlijke muzikale reis en haar zoektocht naar authentieke zelfexpressie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, uitgedrukt in haar muziek.
De straat, met al haar rauwe realiteit, biedt haar de menselijke connectie die ze nodig heeft om geïnspireerd te blijven. De klank, haar muziek, is haar taal om haar emoties en ervaringen te verwerken en te delen. De droom gaat over het maken van een betekenisvolle impact, met zowel in haar muziek als in haar sociale betrokkenheid.
Iris Hond is een artieste die leeft in de nuances van het leven, die weigert om simpelweg te kiezen tussen licht en donker, tussen vreugde en verdriet. Ze omarmt beide kanten, en dat is precies wat haar muziek zo bijzonder maakt. In haar werk hoor je deze cadans van de straat, de klank en de droom verweven in elke noot die ze speelt.
- Meer over de muziek en de speeldata: irishond.nl.
- Meer over de Iris Hond Foundation vind je op irishondfoundation.nl.
In oktober ’25 verschijnt een autobiografie, Iris haar verhaal opgetekend aan de hand van bijzondere ontmoetingen, levenslessen en ervaringen.