Social (Ecologisch)

Energiek helder en positief

Nou ja gewoon … Zo makkelijk is dat niet. Ellenlange vergaderingen over een beleidsstuk of jouw goedbedoelde opmerking aan een collega die totaal verkeerd valt; het overkomt de besten. Want de inhoud kan nog zo sterk of positief zijn als het niet zo overkomt blijft daar weinig van over. Wat dan rest is verwarring onbegrip of verveling. En dat willen we niet wanneer we vitaal communiceren; in verbinding met elkaar met een energieke heldere en positieve lading die voor beweging zorgt.

Met deze tips leer jij beter overbrengen wat je bedoelt

‘De integratie van ons nieuwe analysesysteem verloopt gestaag’. Of ‘als familiebedrijf is het onze kernwaarde om onderlinge verbondenheid te creëren’. Het klinkt interessant maar wat stáát hier nou eigenlijk? Wil je echt duidelijk en energiek communiceren? Kijk dan goed naar wie je ontvanger is en wat je wilt benadrukken. En zeg gewoon wat je bedoelt. Liefst met gevoel.

En dus is het juiste gebruik van taal en beeld essentieel om een boodschap over te brengen. Framing is daar een voorbeeld van zegt Sarah Gagestein framingspecialist van Taalstrategie dit. “Framing is het verhaal dat je tussen de regels voorleest waarmee je bepaalde delen belicht en ander stukken vervaagt. Zo stuur je subtiel naar een gewenste interpretatie van de inhoud.” Een overtuigingstechniek die erop gericht is om op bepaalde wijze aan te sluiten bij je doelgroep en op wat je hen gunt.

Positief framen motiveert

Door je boodschap te framen wordt deze vaak krachtiger en energieker. Dit doe je onder andere door een duidelijke verhaallijn te kiezen. Dat kan al simpel. Wil je een collega motiveren een taak op te pakken? Benadruk dan wat het oplevert: Om je te ontwikkelen op dit gebied zouden we misschien…” in plaats van je zin te beginnen met: ‘Ik denk dat het zinvoller is om…’. Framen doe je ook al door positieve(re) woorden te kiezen die raken aan ons gevoel. ‘Een werkplek waar collega’s elkaar na het weekend vragen hoe het geweest is’ spreekt meer dan ‘een collegiale werkomgeving’.

Door positief te framen kun je ervoor zorgen dat de discussie gaat waarover-ie moet gaan dat het gesprek positief gevoerd wordt en zo ook een ander motiveert om er iets mee te doen. “Het kan heel goed werken voor de onderlinge verhoudingen werksfeer en werkgenot an sich. Door taal te gebruiken waardoor we elkaar het gevoel geven dat we meer gehoord en gezien worden gaan we ons allemaal beter voelen. Zo ontstaat verbinding door taal en communiceer je op vitale wijze met elkaar.”

Door het juiste gebruik van taal, gaan we ons allemaal beter voelen.

…En het nu nog lekker brengen

Heb je jouw boodschap in het juiste frame? Dan moet je ‘m natuurlijk ook op een vitale wijze weten over te brengen. Huibert-Jan van Roest cabaretier en eigenaar van sprekenvoorpubliek.nl adviseert: “Communiceer duidelijk en met energie!” Samen met Esther van der Voort schreef hij het boek Weg met Wollig. Want ook zij weten: we zijn een kei in veel praten maar weinig zeggen.

Te veel jargon gebruiken dingen herhalen lang- dradig zijn of juist met technische details smijten. Allemaal erg wollig en waarschijnlijk ook erg herken- baar. Door concreet te zijn begrijpen we elkaar beter en voelen we ons meer verbonden. Makkelijk is het niet maar je kunt het wel trainen. “Het is een mythe dat als je iemand op een natuurlijke manier hoort en ziet spreken dat die persoon ‘dat wel even doet’. Er gaat een heel stappenplan aan vooraf. En daarin is de laatste stap het spreken zelf” zegt Van Roest.

Vijf vitale presentatietips

Energiek presenteren kun je leren. Mits je je goed voorbereidt. Dat doe je, volgens Huibert-Jan van Roest (geïnspireerd door de Romeinse redenaar Cicero), door je deze vijf zaken af te vragen:

• Wat moet ik eigenlijk doen? Bepaal het doel de boodschap en onderzoek wie het publiek is. Zo bepaal je welke onderwerpen aan bod komen.
• Wat heb ik daarvoor nodig? Kies de hoofdargumenten en opbouw van je presentatie.
• Wat wil ik eigenlijk zeggen? Bepaal de stijl waarin je communiceert. Zo kun je voor humor of juist puur informatief gaan. Interactie met de zaal werkt vaak goed. Kies de woorden (hou het simpel) en let op spreektempo.
• Hoe wil ik dat zeggen? Je kunt je tekst uit het hoofd leren of steekwoorden gebruiken. Kijk wat voor jou werkt. Spreek krachtig en zonder aarzeling. Emotie tonen is altijd een pré.
• Wat moet ik doen op mijn podium? Dit is het moment suprême waarin alle voorbereiding samenkomt. Let tijdens je presentatie op je non- verbale communicatie zoals gebaren houding intonatie en oogcontact. Dit kun je oefenen thuis voor de spiegel of met collega’s op kantoor.

Een groot deel van ons leven brengen we door op ons werk. En velen van ons werken achter een bureau of aan een computer. Het is dan ook van essentieel belang dat onze werkplek is ingericht om het comfort, de veiligheid en de efficiëntie van de gebruikers te bevorderen. Ergonomisch dus. Het is een investering in de gezondheid en de productiviteit van iedereen en het heeft ook positieve effecten op de organisatie als geheel.

ERGONOMIE OF GRABBELTON

Ergonomie is het samenspel tussen mens en omgeving. Toegespitst op een werkplek gaat het volgens werkplek- en ergonomiedeskundige Heine de Bruin om een werkplek waarin goed is geluisterd naar de mens die het gebruikt. Dat alles goed op elkaar afgestemd en juist afgesteld is. Juiste zithoogte, juiste afstand tot een beeldscherm, maar ook het gemak waarmee meubilair aan te passen is: ”Ergonomie van je werkplek, hybride, thuis of op kantoor zit in veel factoren. Vaak zijn bijvoorbeeld bureaustoelen een grabbelton van hendeltjes. Grijp je de verkeerde dan zak je zomaar naar de grond of je schiet in de ligstand. Grappig om te zien misschien, maar heel ongemakkelijk voor de gebruiker. Gelukkig zijn er veel zaken waar je zelf wat aan kunt doen.”

HET BELANG VAN ERGONOMIE

Een ergonomische werkplek draagt bij aan je gezondheid. Het voorkomt overbelasting van het lichaam, verbetert de bloedcirculatie en vermindert kans op fysiek ongemak. Voel jij je comfortabel, ervaar je minder lichamelijke klachten, dan ben je gemotiveerder en dus vitaler. Ook de productiviteit groeit ervan. Een ergonomisch ingerichte werkplek zorgt ervoor dat je je op je gemak voelt en je beter kunt concentreren. De juiste houding en apparatuur verminderen de belasting van rug, nek, schouders, armen en ogen, wat de snelheid en kwaliteit van werken kan verbeteren. Zo vermindert het blessures en gerelateerd verzuim. Ergonomie levert daarmee ook een bijdrage aan duurzame inzetbaarheid.

KANTOOR ALS PLACE TO BE

Belangrijk is dat een goed ingerichte werkplek enorm bijdraagt aan een positieve werkcultuur en de energie van jou en je collega’s. Een fijne, vitale en ergonomische werkplek is zoveel prettiger om in te werken dat het de aantrekkingskracht van je kantoorplek flink vergroot. Mensen komen liever bij elkaar in de sociale en inspirerende omgeving van de samenwerkplek dan dat ze thuis achter de keukentafel blijven zitten. Energie, contact en ergonomie maken van kantoor een echte place to be.

ERGONOMIE IN ELKE OMGEVING

Een goede werkplek is overal van belang. Naast de (hybride) kantooromgeving onderscheidt Heine de zorg-, onderwijs- en de industriële omgeving. “In de zorg ligt de nadruk op de zorgverlener, die moet ook een goede kruk hebben voor een onderzoek en zonder zich in bochten te wringen met apparatuur kunnen werken. In het onderwijs zien we steeds vaker zogenaamde beweeglokalen die kinderen en docenten in staat stellen om niet per se stil te hoeven zitten. Dit heeft een positieve werking op de hersenactiviteit en levert bewezen een leerwinst van drie maanden op twee leerjaren. In een industriële omgeving kun je bij ergonomie denken aan bijvoorbeeld anti-vermoeidheidsmatten bij staand werk. Die stimuleren het wisselen van standbeen zodat je houding wijzigt voor balans.”

FLEXIBILITEIT IS DE STANDAARD

De kantooromgeving is voor velen van ons de standaard. Op een stoel, bij voorkeur een goede bureaustoel, breng je in een kantoorsituatie doorgaans de meeste tijd door. In een kantoortuin of hybride werkplek wordt deze bovendien door meerdere mensen gebruikt. Daarom moet zo’n stoel intuïtief te verstellen zijn en gebruikt kunnen worden door iedereen. Van 160 én 190 meter. De ergonomische standaard is dus juist de flexibiliteit van meubilair. Flexibele zit/sta-bureaus, opvouwbare laptopbeugels voor hybride werken, allemaal van belang. “Maar,” zegt Heine, “hoe goed jouw stoel ook is, als je alleen maar blijft zitten helpt dat op den duur ook niet. Afwisselen tussen zitten, staan en bewegen is belangrijk voor je gezondheid en je focus. Dus ga even twee minuten staan of lopen na elk halfuur zittend werk voor een korte fysieke reset.” Ook voor jou is dus flexibiliteit de ergonomische en vitale standaard.

TIPS VOOR JE (THUIS)WERKPLEK

Blijf je wel aan die te hoge keukentafel zitten, geeft Heine hier een paar goede tips: “Zorg ervoor dat je een stoel pakt die goed past bij de hoogte van de tafel. Het belangrijkste is dat je zo hoog zit dat je schouders goed ontspannen zijn en tegelijkertijd je armen op tafel kunnen steunen. Werk je thuis aan een relatief hoge keukentafel, dan kan een kussentje in je stoel zelfs al voldoende zijn om je hoogte en houding beter op elkaar af te stemmen. Kun je dan niet meer aan de grond, gebruik je een voetsteuntje. En werk je meestal op een laptop? Zorg dan voor een laptopstandaard en een los toetsenbord, dit voorkomt verwrongen houdingen van nek en schouders. En dwing jezelf om af en toe op te staan. Zet bijvoorbeeld geen kan water op je plek maar alleen een glas; zo ben je genoodzaakt om even naar de kraan te lopen.”

“Alweer regen? Dit is toch niet normaal in deze tijd van het jaar.” Grote kans dat jij deze uitspraak herkent. Misschien spreek je ‘m zelfs regelmatig uit! Net als: “Zag je gisteren op het nieuws dat …” of “Wat leven we toch in een rare tijd”. Allemaal smalltalk-clichés; alom bekende uitspraken die mensen doen om contact met elkaar te maken. Maar laten we eerlijk zijn niemand wordt echt warm van de oppervlakkige gespreken die hierdoor op gang komen. En dat is jammer want goede smalltalk heeft zóveel te bieden. Zeker op de werkvloer.

Dat onschuldige praatje bij het koffieautomaat lijkt misschien niet bijzonder maar kan een enorme impact hebben op jouw carrière. Smalltalk is zelfs een cruciaal middel voor zakelijk succes blijkt uit onderzoeken door onder meer Harvard-wetenschappers. De kracht? Die zit hem juist in de luchtige insteek. Smalltalk versterkt relaties; het is als sociale smeerolie. Leren collega’s en klanten elkaar op persoonlijk vlak kennen? Dan kunnen ze effectiever communiceren beter omgaan met tegengas en succesvoller onderhandelen.

Als trainer spreker en auteur van het boek Smalltalk survival weet Iris Posthouwer daar alles van. “Een advocatenkantoor benaderde me voor een smalltalk-training” vertelt ze. “De medewerkers overhandigden vaak dossiers en rapporten zonder daarbij een woord te wisselen. Hierdoor misten ze persoonlijke en bedrijfsinformatie. Ik gaf in die tijd trainingen in beïnvloeden en overtuigen maar focuste nog niet specifiek op smalltalk. Ik moet toegeven: ik was nogal sceptisch en vroeg me af of het wel waardevol was. Uiteindelijk raakte ik geïntrigeerd door het onderwerp; ik merkte dat informele gesprekken overal voorkomen en ons helpen om doelen te behalen. Zowel op persoonlijk als professioneel vlak.”

MÉÉR DAN PRAATJES

Wist je dat smalltalk zelfs kan leiden tot win-winsituaties in onderhandelingen? Iris vertelt: “Tijdens een experiment werden proefpersonen in twee groepen verdeeld. De eerste groep ging zonder ontmoeting de onderhandelingen in. De tweede groep kreeg eerst tijd om elkaar te leren kennen. Uiteindelijk haalde de tweede groep betere resultaten voor beide partijen; de proefpersonen startten op betere voet en gunden elkaar meer. Win-win!”

“Ook draagt smalltalk bij aan een goede teamsfeer. Ik stond laatst voor een groep enthousiaste cursisten tijdens een training op locatie. Een van de cursisten ging eerder weg. Uiteraard werd ik nieuwsgierig en vroeg ik hem waarom. Wat bleek? Hij ging salsa-les geven aan kansarme jongeren. Iets dat hij wekelijks deed. De collega’s waren verbaasd en enthousiast. Vervolgens daagde ik iedereen uit om iets persoonlijks te onthullen dat het team nog niet wist. De een was groot fan van Disney-figuren tekenen de ander dol op kampeervakanties. De sfeer werd meteen losser. Mooi om te zien dat ijsbrekers als deze mensen verbindt.”

READY SET SMALLTALK!

We voeren zo’n twintig keer per dag een vluchtig gesprek. Tegelijkertijd voelen veel mensen hier weerstand voor. Herken je dat? Dat je net doet of je iemand niet ziet of een zijstraatje inslaat om diegene even niet te hoeven spreken? Of dat je bewust doet alsof je een oud-bekende niet ziet? Met de juiste skills kun je het gesprek gewoon aangaan en de regie in handen nemen. Het gesprek hoeft echt niet lang te duren of alledaags te zijn. Jij bent de regisseur en bepaalt wanneer het stopt. Hoe je dit voor elkaar krijgt? Iris geeft tips!

TIP 1. BEGIN KLEIN

De sleutel tot succes? Beginnen! Start het gesprek door de ander iets te vragen. Bijvoorbeeld of diegene al weekendplannen heeft of hoe diens dag is. Of benoem iets in jullie omgeving: de zonnestralen die je altijd zo vrolijk maken de eindeloze wachtrij vandaag of de lunch waar je nu al naar uitkijkt. Nóg een optie: vraag de ander om een kleine gunst. Denk aan: “Wil je mijn laptop even vasthouden?” of “Mag ik jouw pen even lenen?”

TIP 2. BEREID JE VOOR

Wanneer je gespreksstarters niet zomaar uit je mouw schudt kun je er een aantal voorbereiden. Doe dit bijvoorbeeld in de auto onderweg naar werk. Wedden dat jij vervolgens met veel meer zelfvertrouwen smalltalk aangaat?

TIP 3. LUISTER GOED

Om een gesprek gaande te houden is niet alleen praten maar ook luisteren cruciaal. Wat zegt de ander? En hoe kun je daarop inhaken? De informatie die je opdoet kun je later gebruiken in nieuwe gesprekken. Je doet inzicht op en leert de ander beter kennen. Plus je laat zien dat je betrokken bent!

TIP 4. STUUR HET GESPREK

Gaat het gesprek de verkeerde kant op? Dan kun je het subtiel een tikje in de juiste richting geven. Zeg bijvoorbeeld: “Trouwens even iets heel anders …” Ook het beëindigen van het gesprek heb jij in handen. Spreek een afrondende zin uit en zorg dat deze eindigt met een punt in plaats van komma of vraagteken. Denk aan: “Zo dat heb je mooi voor elkaar gekregen. Leuk om je weer eens gesproken te hebben!”

JIJ BEPAALT HOE LEUK HET IS Zoals Iris in haar boek schrijft: smalltalk verdient een positiever imago. Het is een voordelige en veelzijdige tool in jouw carrière. En je kunt jezelf trainen om er steeds beter in te worden. Ga het vooral proberen gooi je angsten overboord en krijg er steeds meer lol in!

Smalltalk; een informeel en oppervlakkig gesprek dat meestal gaat over alledaagse onderwerpen, bedoeld om een sociale band te creëren en een ontspannen sfeer te bevorderen.

VIJF VOORDELEN VAN SMALLTALK OP DE WERKVLOER

• Je bouwt sterkere werkrelaties op
• Je bent zichtbaar en krijgt leukere opdrachten
• Je mentale gezondheid krijgt een boost
• Smalltalk leidt vaak tot big talk en meer inkomsten
• De werksfeer wordt luchtiger

Let’s go outside

Hygge Lagom Lykke of Fika: in Scandinavië zijn ze een ster in het bedenken van geluksconcepten. Vaak hebben deze levensstijlen een aantal factoren gemeen: verbinding beweging ontspanning en buitenlucht. Zo ook de Noorse filosofie ‘Friluftsliv’ vrij vertaald: buitenleven.

Janine Vermeulen is de oprichter van Dutch Outdoors en heeft de missie om (werkend) Nederland naar buiten te brengen. Ze legt uit wat de positieve effecten van leven in de buitenlucht zijn en hoe we dit kunnen implementeren in het Nederlandse bedrijfsleven.

Terug naar de kern en verbinden in de buitenlucht

Het is een beetje een tongbreker het Noorse Friluftsliv. Wanneer je dit letterlijk vertaalt staat er ‘vrije lucht leven’ ofwel: leven in de buitenlucht. De uitdrukking is in het leven geroepen door de Noorse toneelschrijver Henrik Ibsen rond 1850 om te beschrijven wat tijd doorbrengen in de natuur doet voor je fysieke en je mentale gezondheid. Friluftsliv is niet verbonden aan bepaalde activiteiten. Het is een filosofie een manier van leven. De Noren brengen heel bewust hun vrije tijd buitenshuis door ongeacht hun conditie leeftijd het seizoen of de weersvoorspelling.

Het gaat over simpel en eenvoudig leven in en met de natuur. Ontsnappen aan de dagelijkse sleur het kalm aan doen en je hoofd leegmaken. Dat betekent overigens niet dat je dit in je eentje moet doen. Bij Friluftsliv gaat het juist om verbinding met de natuur én met elkaar. Het concept is verbonden aan het woord ‘kos’ wat staat voor gezelligheid en het naar je zin hebben. Activiteiten als samen wildplukken in het bos buiten koken hiken paardrijden of kanoën zijn daarom helemaal á la Friluftsliv.

Synnevåg Løvoll, universitair hoofddocent Friluftsliv, deed onderzoek naar de effecten van Friluftsliv op ons welzijn en kwam tot de volgende vijf punten:

1. Verbinden via activiteiten in de buitenlucht met anderen
2. Actief zijn via wandelen, fietsen, suppen, etc.
3. Je bewust zijn door nieuwsgierig te zijn en oog te hebben voor je omgeving
4. Blijven leren door kennis te maken met een nieuwe activiteit of door een nieuwe weg in te slaan
5. Geven door anderen te helpen zodat ook zij het buiten fijn hebben

FRILUFTSLIV OP DE NEDERLANDSE WERKVLOER

Denk je aan Scandinavië, dan denk je waarschijnlijk al snel aan uitgestrekte bossen, meren en gezellige knusse houten hutjes midden in de natuur. Opgekropte stress glijdt onmiddellijk van je gespannen schouders af bij dit beeld en het idee van het diep inademen van de frisse lucht. Hoe passen we dit concept toe in ons Nederlandse bedrijfsleven, waar ‘binnencultuur’ net zo vanzelfsprekend is als het eten van een tompouce op Koningsdag?

Janine Vermeulen helpt met haar bedrijf Dutch Outdoors om organisaties in te laten zien hoe het anders kan: “Dutch Outdoors is ontstaan vanuit mijn vitaliteitsachtergrond gecombineerd met mijn voorliefde voor buitenzijn. Ik laad daar echt van op. Het is eigenlijk heel vreemd wanneer je beseft dat we op skivakantie een hele week in de buitenlucht doorbrengen en eenmaal thuis weer alleen maar binnen zitten, vanwege de kou of de regen. In Scandinavië is het ook niet altijd mooi weer, maar de mindset is daar volledig anders. Ze streven buitenleven en eenvoud na, ze gaan er terug naar minder, terug naar de kern. De focus ligt op verbinding zoeken met elkaar en de natuur. Dit kunnen we in Nederland ook. Vanuit Dutch Outdoors zijn we begonnen met het inspireren van bedrijven, omdat we daar de meeste impact kunnen maken.”

Buitenlucht als multiplier

De feiten en cijfers liegen er niet om. Wanneer we vaker tijd doorbrengen in de buitenlucht worden we creatiever gelukkiger positiever productiever en verlagen we ons stressniveau. Daarmee is buiten zijn een enorm effectief middel tegen onder meer burn-out klachten. Onderzoek toonde zelfs aan dat 10% ‘meer groen’ in onze omgeving jaarlijks zo’n 400 miljoen aan ziektekosten kan besparen. Alleen dit al zou voor werkgevers toch een flinke eyeopener mogen zijn.

Janine: “Wanneer je 40 seconden buiten staat gebruik je al een ander stukje van je brein. Daarbij geeft 83% van de Nederlanders aan dat ze liever meer tijd buiten in de natuur willen zijn.” Waarom we dat dan niet gewoon doen? “We hebben enorm veel patronen en alledaagse routines ontwikkeld terwijl het juist inspirerend en gezond is om die te doorbreken. Niet door meer te gaan doen maar door minder en het anders te gaan doen in een andere omgeving. Wat we ook vaak horen vanuit de bedrijfswereld is dat ze bang zijn dat de aanpassingen ten koste gaan van de productiviteit. Terwijl juist het tegenovergestelde geldt: je bent 60% creatiever en productiever als je buiten bent. Meer buiten zijn is een multiplier het werkt in alle opzichten versterkend. Het reduceert stress en gezondheidsklachten verbindt en zorgt voor ruimte in je hoofd.”

Kleine stappen groot verschil

“Ja maar…” Wij Nederlanders zijn meester in het bedenken van redenen om lekker binnen te blijven. Noorwegen is bijna 9 keer groter en telt maar 55 miljoen inwoners. De kans dat je daar direct vanuit je voordeur de natuur instapt is erg groot. Maar ook in Nederland hebben we meer dan 400 kilometer aan kustlijn met stranden en prachtige natuurparken verspreid over alle provincies. “De truc op de werkvloer is vooral om het in te passen in de dagelijkse routines en werkprocessen” vertelt Janine. “Patronen doorbreken begint met kleine stappen je hoeft niet meer te doen. Liever minder en anders. Wie staan er nu buiten? De rokers. Maak het aantrekkelijk om naar buiten te gaan. Zorg bijvoorbeeld dat de lekkerste koffie buiten te verkrijgen is. En de mooiste vergaderlocatie zich in de tuin bevindt. Het gaat om automatische handelingen creëren het buitenleven inbouwen in het normale leven.”

Bij Friluftsliv gaat het er niet om hoe ver je gaat of hoe snel je dat doet. Het gaat juist om leren om het kalmer aan te doen en daardoor juist productiever en effectiever te zijn. En nu hup naar buiten!

TIPS voor meer ‘buiten’ in je (werk)leven

• Zorg voor een goede Wi-Fi verbinding of ‘hotspot’ zodat je altijd overal kunt werken.
• Kijk ’s ochtends hoe de werkdag eruitziet en bedenk welke activiteiten je buiten zou kunnen doen, zoals telefoontjes, vergaderingen en overleggen.
• Zorg ervoor dat een ommetje tijdens je lunchpauze of een wandeloverleg onderdeel worden van je routine.
• Nodig klanten uit voor een wandelafspraak. Ontmoet elkaar op een gemakkelijk bereikbare plek en zoek van daaruit een mooie wandelroute.
• Investeer in goede kleding. Maak het zo comfortabel mogelijk zodat regen en kou geen excuus zijn.
• Als werkgever kun je aanpassingen doen in locaties voor vergaderingen en events, maar ook in geschenken. Laat medewerkers een goede jas of wandelschoenen uitzoeken of faciliteer bureaus en flipovers die je buiten kunt bevestigen.
• Organiseer als beloning een jaarlijkse workation aan de Zeeuwse kust of in een cabin in de bossen. Maar denk ook aan het verplaatsen van de lunchfaciliteiten naar een buitenplaats.

Bronnen

• visitnorway.nl
• Onderzoek door KPMG in 2012 in opdracht van het ministerie van Economische Zaken.

Wat als je al weet dat je loon niet voldoende is om rond te komen? Wat moet je doen als je wakker ligt van zorgen over geld? Wanneer je financiële problemen hebt heeft dit ook invloed op je werkprestaties. Hoe ga je hier als werknemer én werkgever mee om?

Geldzorgen vormen een grote bron van stress

Continu rood staan of het hebben van betalingsachterstanden of schulden kunnen voor flinke stress zorgen. Het heeft een grote invloed op welzijn en levensgeluk. Niet gek dus dat je deze stress ook meeneemt naar je werk.

“Vaak stapelen de financiële problemen zich geleidelijk op. Mensen hebben eigenlijk nooit één geldprobleem meestal zijn het er meer” vertelt Gabriëlla Bettonville van Nibud. We onderschatten hierbij volgens haar vaak de ernst van de situatie; denken dat we het wel op kunnen lossen wanneer we ons salaris krijgen of door tijdelijk die creditcard te gebruiken. Maar dit maakt de problemen meestal groter. Aan de bel trekken voor hulp vinden mensen meestal lastig en doen ze niet of te laat.

Dat is niet vreemd want de gevolgen van geldproblemen zijn voor je mentale welzijn ook groot. Stress zorgt ervoor dat het lastiger is om de juiste keuzes te maken. En ook dat je een stuk minder productief bent op je werk. “Geldproblemen hebben een enorme weerslag op ons welbevinden. Mensen zijn er met hun hoofd niet bij melden zich vaker ziek komen te laat en kunnen ook in de verleiding komen om dingen te doen die niet mogen.” Want die onbetaalde rekeningen of de dreiging van een deurwaarder verdwijnen niet wanneer jij achter je bureau zit. “Het zit continu in je hoofd. De druk is groot. Ieder moment kun je een telefoontje of mailtje verwachten van degene waar je schulden bij hebt” zegt Bettonville.

Maak het bespreekbaar

62% van de werkgevers heeft medewerkers met geldproblemen. Als je geldzorgen hebt ben je dus niet alleen hoewel het misschien wel zo voelt. We praten er niet graag over. Maar erover praten is juist wel belangrijk. “Mensen zien het vaak als iets dat privé is en schamen zich er soms voor. Maar wanneer jij geprikkeld en niet gefocust bent valt dat ook een werkgever op. Als je een goede relatie met elkaar hebt op de werkvloer dan moet je het daar op een gegeven moment wel over gaan hebben.”

Budgetcoaching op het werk

Bedrijven kunnen de hulp inschakelen van het Nibud en budgetcoaches om coachinstrajecten te starten wanneer ze geldproblemen bespreekbaar kunnen maken. Dit kan voorlichting zijn maar ook groepssessies of individuele trajecten. Bettonvile vertelt: ”Sinds corona zien we een enorme toename in aanvragen. Van fabrieken tot consultants en gemeenten: we zien een hele dwarsdoorsnede van het bedrijfsleven voorbijkomen.”

Het langzaam verdwijnende taboe om over geldproblemen te praten speelt hierbij een rol denkt Bettonville. “Voorheen dachten we vaak dat het iemands’ schuld was. Nu weten we wel dat het niet zo is en het iedereen kan overkomen. Dit maakt het laagdrempeliger om erover te praten.” In deze krappe arbeidsmarkt schat een werkgever een werknemer ook sneller op waarde in. Goed personeel vinden is moeilijk. Dat maakt de nood om geldproblemen aan te pakken alleen maar groter.

Wat kun je als werkgever doen?

Oplossingen zijn vaak simpel. Vraagt een medewerker om een voorschot van het salaris? Dan is daar in principe niks mis mee maar het kan wel een signaal zijn dat er meer aan de hand is. “Vraag als werkgever dan eens door of je ergens mee kunt helpen. Je kunt namelijk erg behulpzaam zijn door de weg te wijzen of dat ene belletje voor iemand te plegen.” Stress zorgt er namelijk vaak voor dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Het is dus fijn als er dan iemand meedenkt een luisterend oor biedt en je even uit die stress kan halen. Want dit loont op allerlei manieren. Het Nibud ziet dat bedrijven die zich op dit gebied actief voor hun werknemers inzetten er veel voor terugkrijgen. Meer betrokkenheid en inzet staan tegenover minder ziekmeldingen en dalende administratieve kosten. Al met al wordt het hele bedrijf er beter van.

‘Worrying is like a rocking chair, it gives you something to do but never gets you anywhere’ – Erma Bombeck

Voorkomen is beter dan…

Leer jezelf bij het regelen van je financiën een aantal gezonde gewoontes aan en krijg zo inzicht in je in- en uitgaven. Dit zijn de vuistregels van check plan spaar bewaar:

• Check wekelijks je saldo en uitgaven
• Plan jaarlijks je inkomsten en uitgaven
• Spaar maandelijks 10 procent van je inkomen
• Bewaar je administratie geordend en hou dit goed bij door:
• dagelijks digitale post te openen
• wekelijks je administratie bij te werken en betalingen te doen
• maandelijks bijzonderheden door te nemen
• jaarlijks je administratie grondig op te ruimen

Wat kun je zelf doen?

Het belangrijkste is de drempel over stappen en hulp vragen. Als je de mogelijkheid hebt en voelt maak je zorgen kenbaar op je werk. Maar dat is niet de enige manier om hulp te krijgen. Bettonville: “Bel je gemeente. Ga eens naar je wijkcentrum om te kijken wat voor hulp er is. Zijn er vrijwilligers die kunnen helpen?” Gemeenten zijn verplicht te helpen bij schulden. Iedere gemeente heeft dat voor zichzelf ingericht dus het verschilt per gemeente hoe de hulp eruitziet en hoe het werkt. Bel ze en zet de eerste stappen de juiste richting op. De eerste stappen zijn zwaar maar ze leiden naar een situatie waarin je meer lucht krijgt.

Daarnaast zijn er ook online mogelijkheden om hulp te krijgen. Op verschillende websites (waaronder www.geldfit.nl en www.wijgaanhetfiksen.nl) kun je met een buddy of zelfstandig in je eigen regio oplossingen vinden. “Soms komen mensen er al uit met tips van het Nibud die op de website staan” zegt Betonville. Want zegt ze vaak is er meer hulp dan je denkt. Alleen moet je wel zelf de eerste stap zetten.

Feiten + cijfers:

• 1 op de 5 huishoudens in Nederland heeft geldzorgen.
• Wanneer je schulden hebt ben je gemiddeld 20% minder productief!
• Je meldt je vaker ziek als je geldzorgen hebt.
• Toenemende geldzorgen kunnen tot een burn-out leiden.
• Een medewerker met geldzorgen kost een werkgever gemiddeld 13.000 euro per jaar.

Een goede werksfeer is geen gegeven. Al ben je nog zo blij met je baan en vind jij je werk en je collega’s nog zo leuk. Aan een goede werksfeer moet je werken. Met elkaar als groep. Of zoals antropologen zeggen als tribe. Jitske Kramer is corporate antropoloog. Zij past de kennis en kunde van culturele antropologie toe op hedendaagse organisaties. Zo onderzoekt ze hoe we beter kunnen worden in samenwerking leiderschap omgang met tegenstellingen en conflicten diversiteit macht en verandering.

Jitske: “Samengevat is culturele antropologie voor mij: hoe vormen mensen samen een cultuur en hoe vormt die cultuur mensen. Mijn queeste daarin is om te onderzoeken hoe we met elkaar sterke tribes bouwen; sterke samenlevingen organisaties en groepen. Daarin is de basisregel dat sterke tribes iets moeten doen met diversiteit én met verandering. Tribes die daar niet goed mee omgaan vallen uit elkaar.

Verschillende clans hetzelfde bedrijf

En wat in de antropologie voor eeuwenoude tribes geldt geldt in hedendaagse organisaties ook. Zoals een tribe bestaat uit verschillende clans bestaat een organisatie uit verschillende afdelingen. Daarin heeft de HR-clan een ander belang dan de Sales-clan. Het zijn nu eenmaal andere functiegroepen. Samen vormen ze wel één bedrijf één tribe maar hebben daarin een andere rol ander belang en een andere beleving van wat er gebeurt of moet gebeuren.

Samen vormen de verschillende subgroepen een geheel doordat ze samen een cultuur vormen. Met kernwaarden en een basisverhaal waar iedereen in gelooft dat ruimte geeft voor verschillen voor subverhalen. Vergelijk het met hoe we een stad ervaren. Neem Utrecht. Elke wijk heeft een ander verhaal een eigen identiteit. Voelt anders ruikt anders ziet er anders uit maar als het erop aankomt zijn we samen Utrecht en geen Amsterdam.

Cultuur regelt hoe we omgaan met onze verschillen

Onze cultuur ordent onze werkelijkheid. Het geeft richting aan wat we goed of fout vinden en wat we waar en niet waar vinden. Welke normen en gedragingen daarbij horen.

En hoe we met onze verschillen omgaan. Een sterke tribe is vitaal en is veerkrachtig. Hoe veerkrachtig de tribe is komt tot uitdrukking bij verandering en tegenslag.

Interacties en besluitvorming

Een cultuur ontstaat in interactie en besluitvorming dat zijn de twee kernprocessen. En die processen moet je dus heel goed inregelen. Voor interactie een gesprek debat of vergadering geldt: wie mag er meedoen in het gesprek? Zit de klant aan tafel de patiënt de leerling of juist niet? En als je mee mag praten word je dan ook gehoord? En mag je dan ook mee beslissen?

Als er veel gedoe rondom interactie en besluitvorming heerst dan ben je als groep niet vitaal. Dan benut je niet alle perspectieven en haal je nooit het beste uit de groep. Harmonie en vitaliteit vragen dat we goed omgaan met alle verschillen. Het is een voortdurend proces van evenwicht vinden exploreren en nieuwe inzichten toepassen. Dat is leven.

Niets heeft betekenis van zichzelf

Met onze cultuur geven we betekenis aan de wereld om ons heen. We bepalen wat we belangrijk en waardevol vinden de waarden. En samen met de normen die hieruit voortvloeien vormen we onze wereld. Maar wat als er plots iets verandert? Iets voornaams zoals een scheiding een nieuwe liefde een kind. Op organisatieniveau een nieuwe afdeling of een nieuw product. Op samenlevingsniveau valt het ene land het andere binnen of heerst er een pandemie. Dan word je dus uitgedaagd jouw waarden en normen dat waar je in gelooft bij te stellen. Je raakt het oude niet kwijt maar je hebt een nieuw verhaal nodig en mogelijk ook ander gedrag.

ALS ER VEEL GEDOE RONDOM INTERACTIE EN BESLUITVORMING HEERST, STAAT VITALITEIT ONDER DRUK

VERANDERING VAN EFFICIENCY NAAR ‘HET LEVEN CENTRAAL’

Zo hebben we in het bedrijfsleven lang op efficiency gestuurd. Daar zijn in de loop der jaren alle trainingen op ingesteld, de gedragsnormering, de procedures. Het sturen op efficiency maakte dat de menselijke aspecten van samenleven en -werken in de knel raakten. Daardoor zie je de afgelopen jaren een verschuiving in beleidsplannen en missierapporten van ‘efficiency’ naar ‘de mens centraal’. Alles draait meer en meer om mensen en vitaliteit.

Als ik futuroloog mag spelen, denk ik dat de volgende stap richting ‘het leven centraal’ zal gaan. Dus niet de mens, maar het leven. Daarmee ook het welzijn van dieren, de natuur en de aarde. Op individueel, groeps- en samenlevingsniveau. Dat is een échte transformatie.

Wanneer kernwaarden verschuiven, bijvoorbeeld naar ‘het leven centraal’, verandert het verhaal dat ons leven richting geeft, onze gedragingen, de regelgeving. En dat is spannend, want wie gaat dat allemaal bepalen? Hiermee gaat transformatie ook altijd over macht. De macht om nieuwe waarden te definiëren en veranderende machtsverhoudingen in de nieuwe situatie. Wat ons nu te doen staat, is daar goed mee om gaan.

Wij antropologen noemen de fase waarin een dergelijke grote verandering plaatsvindt liminaliteit het ondertussen. Dat ondertussen is waar het in gebeurt waarin we nieuwe verhalen bouwen. Dit geeft onzekerheid en daar hebben we van nature een haat-liefde verhouding mee. Het is een tussentijd waarin alles even chaos is en dus ook alles weer mogelijk is.

Liminale periode als een kansrijke fase

Wat mij betreft zitten we als samenleving midden in een liminale fase” geeft Jitske aan. “Economische groei blijkt niet oneindig het klimaat is aan het veranderen. Een spannende onzekere maar ook kansrijke tijd. En een tijd waarin we naast leiders die de dagelijkse gang van zaken regelen behoefte hebben aan liminaal leiderschap. Mensen die het proces van onzekerheid angst conflicten creativiteit potentie en innovatie kunnen begeleiden. Iemand die naast de operationeel leidinggevende kan staan.

LIMINAAL LEIDERSCHAP

Liminaal leiderschap gaat over verbeeldingskracht over iets maken wat er nog niet is. Over verandering innovatie nieuwe wegen en nieuwe vaardigheden. En over het begeleiden van conflicten. De verantwoordelijkheid over dit proces is op de meeste plekken niet goed georganiseerd. Dan worden mensen moe angstig en zéker niet vitaler. Er wordt veel over dagelijks leiderschap gepraat maar liminaal leiderschap blijft daarin achter. Vaak ook omdat mensen zich er niet van bewust zijn hoe belangrijk dit is en hoe dit proces goed te begeleiden.

Voor een gezonde werksfeer wil je rust reinheid en regelmaat. We willen nu eenmaal graag weten waar we aan toe zijn. Maar als we hier teveel van hebben wordt het saai en gaan we op zoeken naar spanning en reuring. Als we door grote transformaties gaan is er veel onzekerheid en breng je rust door dit proces goed te begeleiden. Een vitale tribe kan goed met verschillen omgaan en is daarmee klaar voor de verandering. Samen klaar voor de toekomst als één tribe.

Drie fases van verandering

Bij verandering zijn er drie fases: separatie liminaliteit en integratie. Voorbeeld: in groep 8 is de schoolmusical de separatiefase dan ben je geen basisschoolleerling meer. Dan ben je een zomer lang even ‘niks’ in die liminaliteit is je oude identiteit even weg. Tijdens die zomer is het belangrijk welke schriften en tas je aanschaft want daarmee bouw je aan een nieuwe identiteit. Tijdens de eerste weken middelbare school de integratiefase weet je je weg nog niet maar dat leer je dan.

Dit proces hebben we op heel veel momenten in ons leven. Op bedrijfsniveau bijvoorbeeld bij een fusie het samengaan van bedrijven is niet met één kick-off sessie geregeld daar gaat tijd overheen. De meeste organisaties benutten de tussentijd niet. De tussentijd wordt gekenmerkt door niet weten twijfel onzekerheid en gedoe. Je kunt hierin ook geen duidelijkheid geven anders was het geen transformatie. Dan wisten we immers het eindresultaat al. Liminaliteit is een proces van vormgeving waarin we ontdekken dat wat we eerst normaal vonden niet meer past en waarin we met elkaar zoeken naar nieuwe wegen en manieren.

Tijdens de pandemie hebben veel Nederlanders een vierpotige uitbreiding gedaan. Maar nu we weer terug naar kantoor mogen, willen we ons huisdier niet alleen achterlaten. Wat doe je dan? Iemand laten oppassen of een uitlaatservice inhuren? Misschien moeilijk te regelen of te duur. Waarom neem je je dier niet mee naar kantoor? Vele werkenden zijn je al voorgegaan.

HALLO HARIGE COLLEGA’S

Een huisdier is hartstikke leuk, gezellig, vrolijk, hartverwarmend en je dier biedt actieve aandacht en beweging. Daarnaast heb je ook de zorg voor je dierenvriend. Vis, hamster, hond of kat, je bent (al dan niet met elkaar) verantwoordelijk voor voeding, vacht, verschoning en aandacht. Schattig voor op je website, maar hoe is dat op de werkvloer?

DIERVRIENDELIJK INGERICHT KANTOORPLEKJE

HET IS VOOR JOU EEN ZORG MINDER EN HEEFT DIRECT INVLOED OP DE WERKSFEER.

Een dier in je directe werkomgeving kan enorm stress verminderend werken. Daardoor gaat ook de productiviteit én het werkplezier omhoog. Tussendoor even wat aaien en knuffelen; tijdens de pauze aan de wandel met elkaar. Wat op zijn beurt kan zorgen voor een prettige en ontspannende relatie tussen collega’s. Er loopt immers een goede gespreksstarter rond. Maak je geen zorgen dat je ze de hele dag zit te aaien. Dieren weten vaak zelf enorm goed wanneer het genoeg is. Vergeet dus niet om een fijne rustplek te creëren voor je kantoorknuffel. Houd je vrolijke vriendje goed in de gaten en vergewis jezelf ervan dat je dier zich ook op z’n gemak voelt buiten de vertrouwde omgeving van je huis. Dat merk je snel genoeg.

COMMUNICEREN MET COLLEGA’S

Wil jij je lieve dier liever niet thuislaten? Vinden jouw collega’s het leuk? Ga het gesprek eens aan met je manager en team of ze het een idee vinden dat jij je huisdier af en toe eens meeneemt. Niet elke werkplek of company policy is hier zomaar op berekend, maar vragen kan natuurlijk altijd. En licht je collega’s wel goed in. Een huisdier op de werkplek kan veel toevoegen. Het is dé manier om het kantoor huiselijker, gezelliger en sfeervoller te maken. Welke keuze je ook maakt, geniet van je huis- en kantoordier.

Eén op de vijf Nederlanders is een hoogsensitief persoon (HSP). Heb je een bedrijf met vijf medewerkers? Dan is de kans dus groot dat daar één HSP tussen zit! Lastig? Nee hoor, het heeft zelfs voordelen. In een goede samenwerking is het voor ieder bedrijf juist een meerwaarde om een HSP in dienst te hebben. Expert in hoogsensitiviteit Esther Bergsma onderzocht wat de ideale werkomgeving is voor een HSP om die extra voelsprieten optimaal te kunnen benutten op kantoor.

Nee, hoogsensitiviteit is geen zweverige term. Het is wetenschappelijk bewezen, vertelt Esther. “Voor een HSP is een brainstorm veel intensiever dan voor anderen. Als je de hersenen met elkaar zou vergelijken in een MRI-scan, zie je dat HSP’ers veel meer hersengebieden inschakelen. Ze pikken meer signalen op en verwerken die nog diepgaander en veelzijdiger ook. Ze combineren informatie, bekijken die vanuit verschillende invalshoeken. Daarvoor is meer bloedtoevoer naar het brein nodig en dit kost veel energie. Ze zijn ook sneller van slag door al die prikkels.”

HSP SCHAAMT ZICH

Hoogsensitiviteit is een persoonlijkheidskenmerk dat zich uit in een bovengemiddelde gevoeligheid voor indrukken en prikkels. Esther geeft aan dat hoogsensitiviteit een nog vrij jonge term is. “Het allereerste internationale wetenschappelijke artikel over hoogsensitiviteit verscheen in 1997. In Nederland verschenen de eerste boeken over dit onderwerp rond 2000. Je merkt nog steeds dat een flinke groep mensen niet weet wat het is, zelfs huisartsen en psychologen hebben soms geen duidelijk beeld van een HSP.” Ook constateert ze veel schaamte. “De hoogsensitieve personen hebben hun hele leven al negatieve feedback gehad: wat ben je toch snel moe, huil je nu alweer?”

Maar het is juist belangrijk om jezelf als HSP te accepteren. Nee, je mag niet van de wereld verwachten dat die zich volledig aan jou aanpast. Maar jouw werkgever wil ook het beste voor het bedrijf en dat is een medewerker die optimaal functioneert. Dus je kunt wel het gesprek aangaan met jouw baas. Esther: “Je hoeft niet op tafel te gooien dat je een HSP bent, je kunt er ook voor kiezen alleen heel concreet aan te geven waar je last van hebt. Bijvoorbeeld dat de radio te hard staat. Het is zo belangrijk voor een HSP om jezelf goed te kennen en te weten: wat heb ik nodig om goed te presteren?”

WERKGEVER: LEES JE IN

Ook voor de werkgever heeft ze een tip. “Lees je in over wat voor persoonlijkheden en eigenschappen je in je team kunt hebben. Geef bij je werknemers aan: ik weet dat iedereen anders is en behoefte heeft aan andere arbeidsomstandigheden om in te werken. Loop je ergens tegenaan? Kom naar mij toe.” Een werkgever kan een HSP echt naar grote hoogte brengen, volgens Esther. “Als de omstandigheden goed zijn, voelt een HSP zich bovengemiddeld goed en presteert hij of zij ook beter dan het gemiddelde. Maar als de omstandigheden niet fijn zijn, dan gebeurt precies het tegenovergestelde: hoogsensitieve personen blijken uit mijn onderzoek ook gevoeliger voor burnouts dan anderen. 57 om 15 procent.”

Gemene delers

Esther deed internationaal onderzoek naar ervaringen van hoogsensitieve personen op het werk. Ze kreeg hulp van andere experts, waardoor ze 5.500 kandidaten uit meer dan twintig landen kon ondervragen. Ze stuitte op een aantal gemeenschappelijke behoeften die voor veel werkenden gelden, maar voor een HSP extra wegen om in zijn werk optimaal te functioneren. En nee, dat is geen hoog salaris of de mogelijkheid. Om door te groeien. “Het allerbelangrijkste is een goede sfeer. Een HSP is zich heel erg bewust van zijn sociale omgeving, van hoe het met de ander gaat en wat er met de ander gebeurt. Een onveilige sfeer, waarin veel geroddeld wordt, kan bijvoorbeeld een enorm negatief effect hebben op de prestaties van een hoogsensitief persoon.”

Zij voegt daar gelijk een tip aan toe voor de HSP. “Een sfeer is iets ongrijpbaars, probeer concreet te bedenken wat je dwarszit en ga daarmee naar je werkgever. Bijvoorbeeld geroddel of het gepest van een collega.” Ook heeft ze advies over hoe je de sfeer kunt proeven als sollicitant. “Vraag of je eerst een dag mee mag lopen. In de huidige, krappe arbeidsmarkt is daar echt wel ruimte voor.”

Een kantoortuin raadt ze sowieso af. Klikkende pennen, luide telefoongesprekken en schuivende stoelen: veel gevoelige werknemers worden er knettergek van. 37 procent van de hoogsensitieve personen met ervaring in een kantoortuin noemt het ‘een onwerkbare situatie’, nog eens 48 procent heeft er last van, blijkt uit haar onderzoek. “Het is niet fijn dat een collega ze constant uit hun concentratie kan halen.”

Betekenisvol werk doen staat op twee als belangrijke arbeidsvoorwaarde voor een HSP. “Leg als werkgever regelmatig uit: waarvoor doen we het? Bij een onderwijzer kan het al genoeg zijn om te onderstrepen dat diegene leerlingen helpt om de laatste foutjes uit een projectstuk te halen. Bij betekenisvol werk doen komt ook het sociale karakter van een HSP weer naar boven. Hoogsensitieve mensen voelen heel goed aan wat een groep nodig heeft en willen het beste doen om collega’s te helpen.”

Als derde wil het merendeel van de door Esther ondervraagde gevoelige werkenden flexibel hun werktijden in kunnen delen, met genoeg vrije tijd. “Dat is ook heel belangrijk omdat het hoogsensitieve brein veel energie gebruikt met zijn diepgaande informatieverwerking.”

“Een werkgever kan een HSP echt naar grote hoogte brengen”

• Verantwoordelijkheidsgevoel. Als een collega zijn deadline niet redt, is het de HSP die zijn vinger opsteekt om te helpen.
• Empathie. Een HSP heeft veel spiegelneuronen, die zorgen dat je mee kan voelen met en je je in kunt leven in een ander. Dat is in sectoren als het onderwijs, de zorg en bij de politie heel nuttig.
• Sterke intuïtie. Intuïtie is volgens Esther geen zintuig, maar een talent om conclusies te kunnen trekken op basis van bewuste en onbewuste info. Je weet iets, zonder dat je kunt beredeneren waarom je het weet. Dat is vooral van waarde voor banen waarin je complexe beslissingen moet nemen.
• Het grote geheel zien. Een HSP zal niet snel een kortzichtige beslissing nemen. Door het talent om alles in het grotere geheel te zien, kunnen hoogsensitieven bepalen of iets een goede beslissing is voor het bedrijf of de organisatie.
• Creatief denken. Een HSP heeft een hele doos met legoblokjes, in plaats van een paar stukjes duplo om uit te putten. Hoe meer mensen waarnemen, hoe creatiever ze kunnen zijn, legt Esther uit. En een HSP neemt veel waar. Hij komt met oplossingen die voor sommigen te ver gaan, maar ook juist kunnen leiden tot nuttige vernieuwingen voor het bedrijf.

Geïnteresseerd in het werk van Esther? In Het hoogsensitieve brein vat zij alle wetenschappelijke bevindingen samen en laat ze het verschil tussen een hoogsensitief en niet-hoogsensitief brein zien.

‘Gelukkig hoogsensitief’ gaat over inzicht in je HSP-talenten, onder andere op het werk. En wil je testen of jij zelf hoogsensitief bent? Vul dan deze 24 vragen in: hoogsensitief.nl/test/

WORKING APART TOGETHER, HOE DOE JE DAT?

Hybride werken, dat is toch dat de helft van de mensen echt bij een overleg aanwezig is, terwijl de andere helft via een scherm half meedoet? Niet echt, niet als je wilt dat het echt werkt. Hybride werken, mits goed gedaan, zorgt ervoor dat je het beste van twee werelden combineert.

HYBRIDE WERKEN STAAT IN DE KINDERSCHOENEN, DIE ZULLEN REGELMATIG NIET MEER PASSEN EN VERVANGEN MOETEN WORDEN

Ooit zaten we allemaal massaal op kantoor. Dat was meestal geen bewuste keuze, het was nou eenmaal zo. Tot we verplicht thuis kwamen te zitten. Rust (mits je thuis een goede werkplek en/of geen kleine huisgenoten had), minder en kortere overleggen, hogere productiviteit. Ja, dat was mooi. Alleen werd na een tijdje ook duidelijk wat er minder mooi was. Contact met je collega’s was er nog maar weinig, brainstormen over creatieve ideeën ging toch anders via een scherm en het gevoel dat je ergens onderdeel van uitmaakte, viel behoorlijk weg. Ook blijk je wanneer je thuiswerkt een stuk minder te bewegen. Nu hebben we de kans om het beste van beide kanten samen te voegen en zo een goede balans te creëren. Maar die balans heb je niet van de een op andere dag.

MAATWERK

Er is geen perfecte vorm van hybride werken die op elke organisatie kan worden toegepast. Wat werkt, hangt af van de cultuur, de mensen, de aard van de werkzaamheden etc. Om tot een vorm te komen die goed werkt voor jou en je collega’s, is het aan te raden om een werkgroep op te richten met een afspiegeling van de organisatie.

Kijk vervolgens naar de aard van de werkzaamheden. Collectieve werkzaamheden gaan het beste als je echt samen zit, bij individuele werkzaamheden blijken veel mensen productiever te zijn als ze thuiswerken.

Maak afspraken en evalueer op vaste momenten. Hybride werken staat in de kinderschoenen, die zullen regelmatig niet meer passen en vervangen moeten worden.

‘IK GA NIET MEER TERUG NAAR KANTOOR’

Ben je zo’n persoon voor wie het thuiswerken heerlijk was, dan kan het zijn dat je veel weerstand voelt om weer terug naar kantoor te gaan. Van rustig opstaan en je computer openklappen weer terug naar vroeg opstaan, jezelf klaarmaken, reizen, kantoorkoffie, veel afleidingen en ga zo door, is het ook een grote overgang. Alleen zijn er goede redenen om jezelf over die weerstand heen te zetten. Het gevoel van verbondenheid is een van de belangrijkste. Waarom werk je waar je werkt? Als je alleen vanuit huis werkt, dan is de ene organisatie al snel inwisselbaar voor de andere. Jij en je collega’s vormen samen de organisatie. Wanneer het contact met je collega’s alleen nog via digitale overleggen gaat, mis je de verbondenheid, het doel waar je het allemaal voor doet en ook de mogelijkheid om trots te zijn op de organisatie waar jij deel van uitmaakt, omdat je jezelf er geen onderdeel meer van voelt.

WERKGELUK

Er zijn talloze onderzoeken waaruit blijkt dat er twee grote factoren meespelen bij het werkgeluk van medewerkers: verbondenheid en autonomie. Autonomie is een veelgebruikt woord tegenwoordig. Het betekent dat je zelfstandig te werk kan gaan. Je voelt je onafhankelijk en je hebt de vrijheid om zelf keuzes te maken. Bij het thuiswerken hebben we vaak meer autonoom gewerkt. Tegelijkertijd merkten we ook dat we de verbondenheid misten. Bij de zoektocht naar de beste vorm van hybride werken, is het belangrijk om ook te kijken naar hoe je elkaar de ruimte geeft om autonoom te werk te gaan en samen in verbinding blijft.

DE BESTE IDEEËN

Hoeveel goede ideeën hebben jullie gehad tijdens het thuiswerken? Van die ideeën waarbij iedereen in je team meedacht vol positieve energie en je samen tot creatieve oplossingen kon komen? Waarschijnlijk geen. Of een stuk minder dan normaal. Creativiteit doe je samen. En samen is toch anders als de non-verbale communicatie wegvalt, een beeld stilstaat, collega’s niet verstaanbaar of zichtbaar zijn en je niet van tevoren nog even hebt gepraat over die verschrikkelijke file van die ochtend. Je hebt echt contact met elkaar nodig om samen te kunnen bouwen. Echt contact bestaat niet alleen uit de zakelijke overleggen, maar ook uit contact zonder agenda; de flauwe woordgrappen, de gesprekken bij de koffieautomaat of wanneer je elkaar bij de lift tegenkomt. Om verder te komen in je werk, als team en als organisatie, zijn de contactmomenten op kantoor onmisbaar.

HET IS EEN GENERATIEDING

Jarenlang werkte je op kantoor. Dat was normaal en dat bleef normaal. Na een paar jaar thuiswerken, ben je dat nog niet vergeten. Tegelijkertijd is er een generatie bijgekomen die het vol op kantoor werken niet of nauwelijks heeft meegemaakt. Als je nog niet lang bent gestart met werken, dan kun je het je waarschijnlijk niet voorstellen dat je vijf dagen per week acht uur per dag op kantoor zit. De jongere generatie wil flexibiliteit. Communicatie via apparaten, dat is niet meer dan normaal, toch? De verschillen tussen de generaties kunnen discussies opleveren. En dat is prima. Sta open voor elkaar en zoek naar het beste van twee werelden: de efficiënte inzet van digitale middelen en de kracht van menselijk contact met non-verbale communicatie.

INCLUSIVITEIT DOOR DE NIEUWE MOGELIJKHEDEN

Voor sommige mensen betekent de mogelijkheid om thuis te kunnen werken het verschil tussen überhaupt wel of niet kunnen werken. Als je bijvoorbeeld een beperking hebt waardoor reizen een enorme onderneming is, of je verleent mantelzorg en kan niet hele dagen weg zijn, dan kunnen de ontwikkelingen van de afgelopen jaren betekenen dat je nu wel de mogelijkheid hebt om de baan aan te nemen die je altijd al wilde maar eerst niet kon doen. De afstand tot de arbeidsmarkt is daardoor voor een grote groep een stuk kleiner. Hiervoor is wel nodig dat je als werknemer en werkgever en collega’s onder elkaar goede afspraken maakt en begrip hebt voor elkaars situatie. Door je als organisatie flexibel op te stellen en te kijken naar mogelijkheden, kun je waardevolle medewerkers binnenhalen die je anders had gemist.

In 5 stappen naar hybride werken

1. Richt een werkgroep in met een afspiegeling van de organisatie.
2. Inventariseer de aard van de werkzaamheden, de behoeftes van de medewerkers en maak afspraken voor welke werkzaamheden je naar kantoor komt en wat je thuis doet.
3. Maak afspraken hoeveel flexibiliteit en maatwerk hierin mogelijk is.
4. Pas het kantoor en thuis aan op de nieuwe manier van werken.
5. Evalueer regelmatig en pas het beleid aan wanneer dat nodig is.

CREATIVITEIT DOE JE SAMEN

Jouw werkplek. Naast het werk dat jij en jouw collega’s er verzetten, wordt er op jouw werkplek nog veel meer werk verricht. Door de mensen van de facilitaire dienst; schoonmaak, hospitality, receptie, catering, groenvoorziening, noem maar op. Op jouw werkplek gebeurt meer dan je ziet. Vaak onopvallend, altijd essentieel. Hoe bewust ben jij je van de wereld achter je werkplek? Diane van Dijk, van facilitair dienstverlener CSU, schijnt haar licht op de dienstverlening die zich deels afspeelt buiten je blikveld.

FACILITAIRE WERK VOOR JOUW VITALITEIT

Het is een feit dat wanneer je werkt in een prettige, groene en verzorgde werkomgeving, je effectiever en efficiënter werkt. Naast goede ventilatie, geluidsniveaus en daglicht zorgen facilitair dienstverleners voor een schone, veilige en gastvrije omgeving waarin iedereen prettig kan werken. En dat is belangrijker dan je denkt.

Op elke werklocatie zijn er veel verschillende zogenoemde contactpunten, plekken die veel mensen aanraken. Die worden – afhankelijk van drukte of bezetting – een aantal keer per week of per dag schoongemaakt. Dat voorkomt bacteriële verspreiding, viezigheid en ziektes. Jij wast je handen, de schoonmaker doet de rest. Deurklinken, bureaus en toetsenborden blijven zo voor iedereen hygiënisch. Zeker nu veel meer met flexplekken wordt gewerkt. Bovendien werk je lekkerder in een opgeruimde en fris schoongemaakte omgeving.

HOE BLIJVEN DE SCHOONMAKERS ZELF VITAAL?

Diane: “We ondersteunen onze medewerkers op diverse vlakken om te zorgen dat ze meer werkplezier hebben en zich gezonder en vitaler voelen. We bevorderen ergonomie, mentale gezondheid, mobiliteit, zingeving, ontwikkeling en innovatie. Ons doel is duurzame inzetbaarheid van al onze mensen.

Facilitair medewerkers hebben over het algemeen fysiek best een zwaar beroep. We besteden daarom veel aandacht aan ergonomie, zoals training in de juiste houding en beweging bij werkzaamheden. Mentaal fit blijven kan met aangeboden doorgroeimogelijkheden en opleidingen. Continu blijven leren dus. Maar ook met bijvoorbeeld gratis budgetcoaching, want eventuele financiële problemen van thuis neem je ook mee naar je werk. En bij psychische klachten, bieden we professionele ondersteuning vanuit CSU met onze partner.

Anderzijds mobiliteit, hoe zorg je dat iemand z’n werk kan blijven doen? We bieden voor alle 15.000 medewerkers online fysiotherapie. Mocht dat niet voldoende zijn dan kun je er fysiek terecht. Ook voor vrouwen in de overgang hebben we een programma, dat klachten herkent, bespreekbaar maakt en hulp biedt. Signaleren en gericht handelen om dit soort zaken met de mensen samen op te pakken, is een cruciale rol van leidinggevenden. Preventief en oplossingsgericht mensenwerk.”

DE MENSEN DIE OP JE WERK JOUW TROEP OPRUIMEN ZIJN FEITELIJK COLLEGA’S VAN JE. ZIJ FACILITEREN WERKPLEZIER

OOG VOOR ELKAAR

Jij als kantoorgebruiker hebt hierin zelf ook een rol; de waardering en erkenning voor schoonmaakpersoneel zijn belangrijke externe factoren in de zingeving en vitaliteit. Zij doen letterlijk en figuurlijk het vuile werk. Tijdens de coronatijd werd heel duidelijk hoe belangrijk hygiëne ook op je werkplek is. Maar ga voor jezelf eens na: ken jij de naam van de schoonmaakmedewerker die je met regelmaat ziet? De mensen die op je werk jouw troep opruimen zijn feitelijk collega’s van je, zij zorgen ervoor dat jij dagelijks op een prettige, veilige en schone plek aan het werk kunt. Zij faciliteren werkplezier. Het maakt niet uit welke functie je hebt, je werkt met elkaar en bent als mens gelijk.

INNOVATIE VOOR VITALITEIT

CSU zoekt actief de samenwerking op om oplossingen te vinden voor uitdagingen van morgen. Diane: “Innoveren doen we voor het verlichten van werkzaamheden en de duurzame inzetbaarheid, maar ook om een positieve bijdrage te leveren aan alle plekken waar mensen samenkomen. Intern hebben we ‘Het Beste Schoonmaakidee’ waarin medewerkers ideeën aandragen zoals nieuwe, geruisloze wielen voor schoonmaakkarren en de schoonmaakdoek die verkleurt bij gebruik, zodat je ziet welke kant gebruikt is.”

Extern wordt gezocht naar slimme oplossingen met hackathons en de CSU Innovatie Award. Al vijf jaar op rij daagt het bedrijf met die award ondernemers uit om innovaties te vinden voor het facilitaire werkveld. Dit levert mooie samenwerkingen, verrassende producten en vernieuwende werkwijzen op, zoals veiligheidstrainingen voor schoonmakers in virtual reality en reiniging zonder schoonmaakmiddelen.

Diane van Dijk is Commercieel Directeur bij CSU Cleaning Services. Voor Diane staat de beleving van klanten, bezoekers, gasten, patiënten, cliënten en medewerkers centraal. En daarbij kijkt ze verder dan naar schoonmaak alleen. Naast haar werk is Diane o.a. fervent hardloopster.