Soul (Vitalogisch)

PIEKEREN OF PIEKEN

WE PIEKEREN ONS SUF

Een deadline die gehaald moet worden een uitdagend gesprek met je werkgever of de inpaklijst voor de naderende vakantie. Of het nu om grote thema’s of om onbenulligheden gaat: we piekeren ons suf. Letterlijk want piekeren kost energie en het lost niets op. Piekeren wordt onder andere ook in verband gebracht met burn-outs. Derks: “Hoe onschuldig het soms ook klinkt de gedachten die we hebben kunnen flinke stress veroorzaken. Het brein maakt geen onderscheid in belangrijk of onbenullig; stress is stress. En in elke stresssituatie gaat ons lijf in de survivalmodus: ‘vechten of vluchten’. De hartslag gaat omhoog en het lichaam gaat rondschieten met cortisol en adrenaline.”

Dit maakt dat langdurig piekeren uitputtend werkt en slopend is voor ons brein en het lichaam.

HET BREIN MAAKT GEEN ONDERSCHEID IN BELANGRIJK OF ONBENULLIG; STRESS IS STRESS.

GENERATIE PIEKERPRINS(ES)

Piekeren is van alle tijden en iets wat iedereen weleens doet toch lijkt er momenteel een piek te zijn als het gaat om piekerproblematiek. Prestatiedruk de zoektocht naar geluk voldoen aan verwachtingen. Het gevoel dat we nooit goed genoeg zijn of het nooit goed doen. En hoe goed je ook je best doet om jezelf te verbeteren en hoe hard je ook werkt we vinden altijd wel iets om ontevreden over te zijn.

Door de opkomst van technologie in de afgelopen decennia zijn we bovendien bereikbaarder dan ooit en staan we continu ‘aan’. We zijn een echte piekergeneratie geworden ten opzichte van 30 jaar geleden. Daarnaast zien we door bijvoorbeeld social media nu ook veel meer van anderen waarmee we onszelf gaan vergelijken. En denk ook aan al de kritiek die we in comments voorbij zien komen. We vertellen onszelf en elkaar continu dat je niet mag falen dat je succesvol moet zijn of dat je er niet op een bepaalde manier uit mag zien. En één van de oorzaken van piekeren is een laag zelfbeeld en het invullen hoe anderen over ons denken. Uit een onderzoek rondom zelfvertrouwen blijkt dat het zelfvertrouwen wat 100 jaar geleden werd gemeten niet meer hetzelfde is als nu. Derks: “Het lijkt alsof het een leeg begrip is geworden. Stel je legt een voetballer een zelfvertrouwentest voor dan heeft hij alleen maar zelfvertrouwen op het moment dat hij goed heeft gescoord. Als hij een keer mis schiet is dat zelfvertrouwen meteen weg. Het lijkt erop dat we zelfvertrouwen hebben opgebouwd door wat anderen van ons vinden of van onze prestaties. Maar niet meer door wie we diep van binnen echt zijn. En dit heeft dus als resultaat dat we over andere dingen zijn gaan piekeren.”

VERSCHILLENDE SOORTEN PIEKEREN

Piekeren gaat meestal over dingen waar je geen invloed op hebt zoals de toekomst het verleden of sociale omstandigheden. “Van al je gepieker is maar een paar procent echt nuttig. Zo kan taakgericht piekeren zinvol zijn. Dat gaat bijvoorbeeld over het halen van een deadline of een overvolle mailbox. Taakgericht piekeren is vaak makkelijker op te lossen dan het ‘chronisch’ piekeren waarbij je innerlijke criticus aan het woord is. Dit gaat met name over zelfbeeld. Invullen wat anderen van je vinden hoe je overkomt dat je niet goed genoeg bent. Het onderliggende probleem is dat je jezelf in de kern niet goed genoeg vindt. Vaak hangt het daarom ook samen met angststoornissen depressie en verslaving. Als gevolg van piekeren krijg je met uitstelgedrag en faalangst te maken. Met piekeren creëer je doemscenario’s en ben je in de toekomst al iets aan het projecteren maar dit zijn alleen maar gedachtenprocessen. Je bent zelf een situatie aan het schetsen en aan het invullen vanuit de negatieve kant.”

Bij piekeren draait het vooral om cirkelredeneringen: “Met piekeren blijf je in kringetjes rondlopen zonder dat je iets oplost. Er wordt geen knoop doorgehakt. Dat is het verschil tussen piekeren en diep nadenken. Stel je bent niet blij in een relatie of in je huidige baan dan kun je daar nachtenlang of zelfs jarenlang over piekeren. Je klaagt bij vrienden zonder er iets aan te doen de moeilijke gesprekken aan te gaan. Als je echt diep erover nadenkt en de voors en tegens afweegt dan moet je een beslissing nemen. Dus in het geval van taakgericht piekeren: of actie nemen of: niet meer zeuren. Dat is de keuze.”

ANTI-PIEKER- CURSUS: JE BENT NIET JE GEDACHTEN

Nu je dit gelezen hebt: heb jij een hardnekkig piekerpatroon? Niet te lang over piekeren want er zijn best wat oefeningen om je eigen piekergedrag aan te pakken:

• Een redelijk simpele is een ademhalingsoefening. Door 10 minuten te focussen op je ademhaling raken je gedachten op de achtergrond en breng je de hartslag weer naar beneden.
• Positief piekeren kan ook: denk tot in detail aan iets leuks detail voor detail. Zo leidt je jouw gepieker even over een positieve boeg.
• Of probeer Marleen Derks’ KEUZE methode om af te rekenen met piekeren: Kiezen. Richt je op het cognitief kijken naar gedachten: klopt het wat ik denk? Emotieregulatie. Sta stil bij wat je voelt en waarom. Uitvoeren. In deze stap ga je aan de slag met de vorige stappen. Hoe pak je problemen aan op basis van gedachten en gevoel. Zelfreflectie. Kijk naar je eigen interne processen: gedachten gedrag en gevoel. Evaluatie. De laatste stap is ervoor om te kijken naar het hele proces: wat werkt wel voor je en wat niet. Wat zijn krachten en valkuilen?

Let wel wat je ook kiest om jezelf even te ontpiekeren de eerste paar keer zul je ongetwijfeld tóch tussendoor piekeren dus hou het even vol om jezelf te trainen in deze oefeningen.

Marleen Derks is psycholoog en piekertherapeut. Daarnaast is zij actief als weerbaarheidstrainer docent en spreker.

INZICHT IN TALENT

Door jezelf of een ander met onalledaagse vragen te bevragen, kom je altijd wel tot een inzicht. Wil je jezelf op een diepere laag beter leren kennen? Dan biedt een wetenschappelijk onderbouwde test als Big Five persoonlijkheidstest en TMA talentanalyse meer soelaas. Die doe je meestal onder begeleiding. Zeker doen als je de kans krijgt, maar ook eenvoudigere vragenlijsten kunnen al mooie inzichten opleveren. Zoals de vragenlijst hieronder, die geeft je inzicht doordat je op een andere manier aan het denken wordt gezet. De clou zit ‘m vooral in het type vragen die je jezelf stelt. Als je 2 talenten of kwaliteiten van jezelf moet opnoemen kan dat nog best ingewikkeld zijn. Maar als je de vraag krijgt ‘waarom komen jouw collega’s naar jou toe?’ kun je het veel sneller benoemen. Nou… daar ligt jouw talent voor je neus! Probeer maar eens.

WAT MAAKT JOU JOU IN ZEVEN VRAGEN

Onderstaande zeven vragen kunnen een eerste stap zijn in het ontdekken van je talenten. Eenvoudig en laagdrempelig. Het enige wat je ervoor hoeft te doen is eerlijk zijn naar jezelf. Vaak is het eerste antwoord dat in je opkomt daarin leidend. En onthoud er is geen goed of fout. Zie het als een vertrekpunt van jouw onderzoek naar talenten kwaliteiten en drijfveren.

Van jezelf of anderen.

• Wat deed je toen je 7 jaar oud was wat vond je leuk om te doen?
• Als je terugkijkt op je leven op welke gebeurtenis ben je dan het meest trots? Wat deed jij? Wat was je bijdrage?
• Waarvan gaan jouw handen jeuken wat kun jij niet laten? Waardoor kom je in actie?
• Waarvoor komen mensen naar je toe? Wat komen ze bij je halen?
• Wat vind jij leuk om voor anderen te doen? Waar krijg jij energie van?
• Waarin ben jij volgens anderen bijzonder?
• Wat is jouw talent? Breng dit in een woord tot uitdrukking. Maak het zo specifiek bijzonder en eigenzinnig mogelijk. Dat geeft jouw talent waarschijnlijk het beste weer.

De clou zit ‘m vooral in het type vragen die je jezelf stelt. Als je 2 talenten of kwaliteiten van jezelf moet opnoemen kan dat nog best ingewikkeld zijn. Maar als je de vraag krijgt ‘waarom komen jouw collega’s naar jou toe?’ kun je het veel sneller benoemen. Nou… daar ligt jouw talent voor je neus! Probeer maar eens.

VRAGEN BEANTWOORD EN NU?

Heb je alle antwoorden kunnen vinden? Dan ga je op zoek naar de rode draad die hieruit naar voren komt. En kun je die duiden: welke twee of drie woorden omschrijven jou? Voel je de glimlach als je hieraan denkt? Dan zit je goed! Dit zijn jouw talenten op dit moment.

Stap één is gezet. Nu is het de kunst om nog meer te gaan leven naar deze woorden. Projecten en activiteiten te doen die aansluiten bij deze kwaliteiten. Want dan kom jij het beste tot je recht.

ONTDEK TALENTEN MET JE TEAM

Daarnaast is deze vragenlijst een mooi vertrekpunt voor een betere samenwerking in je team. Iedereen vult ‘m in en gaat zelf op zoek naar de kernwoorden. Ga vervolgens met elkaar in gesprek hierover en bedenk daarbij elkaars ‘talentnaam’. Dat wat jou specifiek bijzonder en eigenaardig maakt.

Zo word jij je niet alleen bewust van je eigen talenten maar jouw collega’s ook. Zij kunnen dit ongetwijfeld benadrukken of verder aanvullen. Mits je er open en eerlijk ingaat natuurlijk en er met elkaar over spreekt vanuit waardering. Wanneer je elkaars antwoorden bespreekt en elkaars talenten gaat zien gebeuren er binnen het team een aantal mooie dingen:

• Je leert je collega’s beter en op een andere manier kennen
• Je kunt ieders talent gerichter inzetten en hierin ontwikkelen
• Je leert elkaar makkelijk aan te vullen
• Je waardeert elkaar meer om ieders eigen kracht
• Je kunt gerichter feedback geven en ontvangen
• Je voegt taal toe aan het team en daarmee teamspirit

DOE EENS GEK BLIJF JEZELF!

Jouw talenten benoemen geeft je nóg een aantal mooie persoonlijke voordelen. Je snapt beter wat jou drijft en waar je krachten liggen. Omarm jij jouw talenten dan blijf je makkelijker trouw aan jezelf en begin je elke dag met de juiste energie. Zeker in de context van je werkend leven waarin iedereen zich (on)bewust een beetje aanpast aan de sociale cultuur en de waarden van de organisatie. Wanneer jij jezelf anders voordoet dan je bent je bijvoorbeeld meer conformeert aan een functieprofiel dan aan jouw talenten en drijfveren heb je minder energie ervaar je minder werkplezier. Hoe zonde is dat. Dus ontdek je talenten en blijf lekker zoveel mogelijk jezelf!

Meer voordelen over het leren kennen van je kwaliteiten en drijfveren vind je op de titelpagina van SOUL op pagina’s 10 en 11.

Deze scan vind je ook in het boek Vitalogisch! van Klaas Koster.

SEKS! ZO, DAT IS ERUIT

Voor de meesten van ons is het niet bepaald het eerste onderwerp waar je aan denkt als het om vitaliteit op de werkvloer gaat. Seks – en in het bijzonder jouw eigen seksualiteit – zijn ook niet de eerste onderwerpen die je bespreekt met je collega’s bij de koffieautomaat. Begrijpelijk, want het is heel persoonlijk. Echt een deel van jouw privéleven. Van de andere kant hebben we er allemaal mee te maken. Ieder van ons heeft in meer of mindere mate gevoelens, verlangens, ideeën, wensen en gedachtes. Vaak zijn deze niet zomaar te stoppen, want seksuele en sensuele prikkels zitten heel diep in ons als mens. Sterker nog, het is onze oorsprong.

Waar bevruchting dé voorwaarde is voor onze voortplanting, is seks de voorwaarde om die bevruchting mogelijk te maken. Seks schept leven. Dat maakt het biologisch gezien zelfs een levensdoel; het voortbestaan van ons als mens. Daarom brandt dat vlammetje ook zo diep in ons binnenste. Seksualiteit is een essentieel deel van onze bron, van onze levensenergie. Het is die levensenergie die elke dag opnieuw de motor is voor onze vitaliteit. Die vitale kracht, die energie nemen we dagelijks overal mee naar toe. Dus ook naar kantoor. Reden genoeg dus om eens te kijken wat seks, seksualiteit en sensualiteit voor ons betekenen en doen.

Sensualiteit: neiging tot zinnelijk genot, m.n. geslachtelijk genot = zinnelijkheid

Sensualiteit is de neiging tot zinnelijk genot. Seksualiteit begint bij die zintuiglijke ervaringen en voordelen van sensualiteit. Dit gaat letterlijk over voelen, ruiken, proeven, horen en zien. Sensualiteit is dus nog veel meer dan seksualiteit deel van je wezen, van je dagelijkse staat van zijn. Iedereen wil in bepaalde mate gezien worden, erkenning krijgen. Aangeraakt worden, zich geliefd voelen. De een is daar nadrukkelijker naar op zoek dan de ander, ieder mens is anders, maar iedereen ervaart en voelt dit.

Jezelf op deze wijze voor anderen aantrekkelijk te houden, sensueel te blijven en te zijn, voedt jouw vitaliteit en levendigheid. Op een bepaalde manier houdt het je dus jong, geeft het levensenergie.

Seksualiteit: beleving van seksualiteit, d.w.z. het geheel van seksuele gevoelens, handelingen, uitingen = seksuele activiteit, liefdesleven, seksleven

Vitaliteit, seksualiteit en sensualiteit zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Van beide krijg je namelijk energie. Dus wanneer je het mist, loop je er ook potentieel op leeg. Seksualiteit en het verlangen zitten van nature in je. Het vervult verlangens in jezelf. Wanneer deze gevoelens en verlangens verbonden zijn aan anderen, zijn ze meestal onderdeel van een (liefdes)relatie. En die moet je onderhouden. Doe je dat niet, dan ebt het weg: If you don’t use it, you will lose it. In veel relaties zie je echter dat dit na verloop van tijd toch minder wordt. Dan is het de kunst om daar de schwung in te houden, om er met elkaar over te praten. Want als het niet aan de orde komt, komt het ook niet in orde.

Het is helemaal niet vreemd dat dit na tien á twintig jaar stilletjes gebeurt. Maar wanneer het verlangen, de lust, de wil of de wens, weg is én je er niet over praat met elkaar, dan stopt het. Stellen waarbij dit openlijk besproken wordt en waar er actie ondernomen wordt, houden juist vaker stand. Ga samen op ontdekkingsreis, rollenspel, een open relatie, second love, wat voor jullie het beste werkt. Als de sensualiteit en de seksuele energie maar weer kunnen stromen.

Seksualiteit is een essentieel deel van onze bron, van onze levensenergie. Het is die levensenergie die elke dag opnieuw de motor is voor onze vitaliteit.

6x SEKS HORMOON

DOPAMINE – GELUK BIJ EEN VRIJPARTIJ

Ons gelukshormoon. In feite is het een neurotransmitter die zorgt voor een geluksgevoel bij door beloning gemotiveerd gedrag. Opwinding en seksuele opwinding horen daar net als sporten en winnen ook bij. Dopamine laat je genieten en stimuleert verlangen. Maar dit laatste werkt ook andersom en maakt dopamine verslavend. Er is dus een reden waarom we graag meer willen…

NORADRENALINE – BIJ STRESS EN BIJ ‘SPANNING’

Noradrenaline is een van de hormonen die het lichaam produceert in stresssituaties. Het zorgt voor verhoogde bloeddruk en verminderde eetlust zodat er meer bloed naar je hersenen en je spieren stroomt. Ook bij verliefdheid en seks komt het vrij. Als in ‘spannende’ situaties je pupillen groter worden, dan komt dit ongetwijfeld door het vrijkomen van dit hormoon.

OESTROGEEN – NIET ALLEEN VOOR VROUWEN

Oestrogeen speelt een grote rol bij de lichamelijke ontwikkeling van vrouwen, het reguleert de menstruatiecyclus en speelt een grote rol bij zwangerschap. Rondom de eisprong houdt het ook het vrouwelijk geslachtsdeel soepeler en verhoogt het tijdelijk de seksuele aantrekkingskracht. Bij mannen speelt oestrogeen een rol bij de erectie en spermaproductie. In combinatie met testosteron heeft het invloed op de geslachtsdrift bij vrouwen en mannen.

OXYTOCINE – SOCIALE EN SEKUELE VERBONDENHEID

Oxytocine wordt ook wel het knuffelhormoon genoemd. Het speelt op een plezierige manier een rol bij sociaal contact en (gewenste) aanraking. Hierdoor voel jij je verbonden met de ander. Of het nu gaat om vriendschap, ouder-kind binding, romantische interactie of seks. Oxytocine verbindt.

SEROTONINE – VOOR RUST ÉN OPWINDING

Serotonine is ingewikkeld. Het heeft invloed op je stemming, zelfvertrouwen, slaap, emotie en je zin in seks. Bij een hoog serotoninegehalte ervaar je rust en tevredenheid. Bovendien heeft het een remmend effect op seksuele functies. Serotonine komt vrij na de ejaculatie, snap je. Een laag serotoninegehalte zorgt dan weer voor opwinding en zin, en daarmee ook voortijdig klaarkomen.

TESTOSTERON – NIET ALLEEN VOOR MANNEN

Zonder testosteron zou elk embryo zich ontwikkelen tot vrouw. Het is bij zowel mannen als vrouwen aanwezig. Testosteron werkt bij ieder van ons op onze seksuele gevoelens, het libido en schaamhaargroei. Specifiek bij mannen heeft het de hoofdrol in de fysieke ontwikkeling, ontwikkeling van secundaire geslachtskenmerken, het in stand houden van de voortplanting…en hoofdhaarverlies.

EEN GEBREK AAN SEKSUALITEIT IS ECHT EEN DOODDOENER VOOR JE ENERGIE EN DUS JE VITALITEIT.

SEKSUALITEIT EN SENSUALITEIT OP DE VITALITEITSSCHIJF

Dit is echt een enorme energiebron, daar kun je bijna niet tegenop eten en sporten. Een gebrek aan seksualiteit is echt een dooddoener voor je energie en dus je vitaliteit. Onderdeel hiervan zijn ook intimiteit, aanraking en fysiek contact. Hoe verhoudt dit zich tot de vitaliteitsschijf-van-vijf?

Fysiologisch

Je sensueel voelen heeft met zelfvertrouwen te maken, met het vrijkomen van oxytocine, en allerlei hormonen [zie inzet]. Het gaat dan niet om lust, maar dat je jezelf sexy voelt en vooral dat je gezien wordt. Dan voel je jezelf ook lekkerder in je vel, en meer gewaardeerd. Niemand kan echt zonder aanraking, of zonder (gewenst) fysiek contact. Daarom geef SEKUALITEIT = VITALITEIT

VITALOGIE

je dierbaren ook een knuffel, dan raak je elkaars hartstreek even. Seks zet je zintuiglijk en sensorisch lekker op scherp, bovendien verbrand je met de prettige, fysieke inspanning tijdens het hebben van seks ook heel wat calorieën.

Psychologisch

Een gebrek aan seksualiteit en intimiteit heeft vaak een negatief effect op het zelfbeeld en op iemands zelfvertrouwen. Zodra je weer invulling geeft aan dit verlangen zal dit een boost geven aan je zelfvertrouwen en dus een positief effect hebben op je zelfbeeld. De wereld ziet er net even wat rooskleuriger uit waardoor je ook minder vaak een kort lontje hebt.

Ecologisch

Je omgeving kun je deels zelf vormgeven, ga op zoek, creëer je eigen context. Sensualiteit bestaat bij de gratie van interactie. Met een groter zelfvertrouwen de wereld inkijken, maakt dat mensen je ook aantrekkelijker vinden, en dat doet iets met je zichtbaarheid. Met mogelijk mooie nieuwe samenwerkingen die ontstaan, omdat ze jou als energieke collega er graag bij willen hebben.

Filosofisch

Van betekenis zijn voor anderen is een belangrijke drijfveer voor veel mensen. Vanuit relaties, zowel sociaal als seksueel, kun je op deze manier voor anderen wat betekenen. En zij voor jou. Omdat de kracht van seksualiteit zo diep in ons zit, is het gebrek eraan – of het nu gaat om vervulde verlangens of een gevoel van zingeving voor iedereen op een bepaalde manier zinvol.

Vitalogisch

Hierin komt alles samen. Als je weinig levensenergie voelt, kun je zoveel sporten, gezond eten en overdenken wat je wilt. Wanneer je seksualiteit en sensualiteit in jezelf negeert, of het geen juiste invulling geeft, zal je toch een deel van je energie missen en een bepaalde leegte blijven ervaren. Waar begin je om dit “gat” te vullen? Je kunt ‘m vanuit de hele schijf aanvliegen, jij voelt wat werkt.

NASPEL

Voelt het als een taboe om hier zo over seksualiteit en sensualiteit te lezen, nee toch? Bladen en websites staan er vol mee. Toch praten we er nu ten opzichte van vroeger aanzienlijk minder over met anderen. Laat staan met collega’s. Doe je dit wel, dan zal je merken dat er meer verhalen en ervaringen gedeeld zullen worden. Niet om taboes te doorbreken, maar gewoon om te delen.

Het delen van jouw gemis, jouw ervaring of jouw invulling van sensualiteit en seksualiteit, is ontzettend menselijk, leerzaam en bevrijdend om te delen met elkaar. Zolang als je op dit vlak maar goed aanvoelt (of vraagt) of de ander überhaupt behoefte heeft aan een gesprek over seksualiteit. Onaangekondigd of slecht ingeleid, zou dit namelijk als opdringerig of ongepast kunnen worden opgevat. Lees voor tips het artikel ‘Een goed gesprek’ op pagina 4. Wees je dus altijd bewust van de ander, spelend in bed én pratend op kantoor. Have fun!

POSITIEVE OCHTENDROUTINE

De wekker gaat: rise and shine! Of toch niet? Ben jij elke ochtend weer verwikkeld in een hevige strijd met de snoozeknop? Dat kan écht anders. Volgens Hal Elrod, schrijver van de internationale bestseller Miracle Morning, kun je in dertig dagen aan de hand van zes nieuwe gewoontes werken aan meer focus, zelfbewustzijn en een succesvoller, maar bovenal rijker en bevredigender leven. En dat allemaal vóór 8 uur ’s ochtends! Klinkt te mooi om waar te zijn. Zou je denken! Maar Willeke Zorg, eigenaresse van trainingshotspot Workoutclub in Rotterdam, weet inmiddels wel beter. “Het is fantastisch. Echt. Ik ben zo enthousiast, zou het liefst hier op de Lijnbaan gaan staan flyeren.”

Mocht je nog nooit van Hal Elrod gehoord hebben; de man is het levende bewijs dat het voor iedereen mogelijk is om tegen slag te overwinnen en het meest bijzondere leven op te bouwen dat we ons maar kunnen voorstellen. Op twintigjarige leeftijd werd hij aangereden, was hij zes minuten dood, brak hij elf botten, liep hij blijvende hersenschade op en kreeg hij te horen dat hij misschien nooit meer zou kunnen lopen. Hij weerstond de logica van de artsen en werd een top presteerder binnen zijn bedrijf, een ultramarathonloper, een bestseller auteur, hiphopartiest, echtgenoot, vader en internationaal gastspreker.

EEN MAGISCHE OCHTEND

Zo, daarmee is de toon voor de rest van dit artikel in ieder geval alvast gezet. Willeke was na het lezen van deze omschrijving ook overtuigd: “Ik moet eerlijk zeggen dat dit het 1080e zelfhulpboek was dat ik kocht. Zou een boekwinkel kunnen beginnen, zeg maar. Maar Miracle Morning is echt iets bijzonders. Op het moment dat ik er tijdens de zoveelste lockdown mee in aanraking kwam, veranderde het alles. Kort voor Corona startte ik mijn eigen onderneming. Eigenlijk was de Workoutclub nog maar net open toen alles op slot ging. De afgelopen twee jaar waren ontzettend stressvol. Er waren momenten waarop ik het echt even niet meer zag zitten. Tijd voor verandering dus. En Miracle Morning bracht die verandering waar ik naar op zoek was. Nu sta ik elke dag om 5.15 uur op en ik zeg je eerlijk: ik zou niet anders meer willen. Ik ga met een fijn gevoel slapen en spring ook weer vrolijk uit bed. Als ik één of twee dagen ‘oversla’ ben ik direct uit balans.”

De zes gewoontes die volgens Elrod levensveranderd zijn, worden in het Engels SAVERS genoemd en helpen je bij een positieve ochtendroutine:

• De S is van silence
• De A is van affirmations
• De V is van visualisation
• De E is van exercise
• De R is van read
• De S is van scribe

“Het is fantastisch. Echt. Ik ben zo enthousiast, zou het liefst hier op de Lijnbaan gaan staan flyeren.”

SCHRIJF OP DIE DOELEN

In het geval van Willeke: mediteren, leren, visualiseren, bewegen, lezen en schrijven. “Als mijn wekker gaat, schiet ik direct in mijn sportkleding voor een rondje sprinten. Het is zo fijn om buiten te zijn als de hele stad nog slaapt. Na het sporten mediteer ik of doe ik ademhalingsoefeningen. Die van Wim Hof zijn een echte aanrader. Daarna ga ik ‘journallen’, schrijven over alles waar ik dankbaar voor ben. Dat klinkt suf, maar we nemen dingen zo gemakkelijk voor lief. Door het op te schrijven, sta je er ook echt bij stil en dat is fijn. Vervolgens ga ik aan de slag met mijn doelen. Mijn dagdoel, weekdoel of mijn doelen voor komende maand of het komend jaar.

Je doelen opschrijven en visualiseren door middel van een roadmap levert je zoveel op. Dan weet je waar je naartoe werkt. Waar doe je het anders voor? Stil staan bij de dingen die je wilt bereiken en stil staan bij het feit dat het ook echt gelukt is. Dat geeft een voldaan gevoel. Opschrijven dus! Hoe klein je doel ook is. Doe je dat niet, dan gaat alles zó aan je voorbij. Voordat je het weet is er weer een jaar om en heb je geen idee wat je nou eigenlijk gedaan hebt. Zonde!”

Willeke steekt haar enthousiasme niet onder stoelen of banken. Sterker nog: ze verheugt zich er de avond van tevoren al op dat ze de volgend ochtend weer ‘mag’: “Ja, dat klinkt raar. Ik weet het. En als ik om half zes in de lift naar beneden sta, denk ik ook met regelmaat: “Je bent toch eigenlijk gewoon knettergek, ga terug je bed in!”, maar dat moment voor jezelf, dat even alleen in de wereld zijn, dat is één grote energiebooster.
Je staat direct ‘aan’ en begint super positief aan de dag. Natuurlijk word je gedurende de dag met tegenslagen geconfronteerd, maar sinds ik deze routine heb, kan ik ze zoveel beter aan. Je hebt gewoon alles al gedaan, terwijl de hele wereld nog op één oor ligt. Dat pakt niemand je meer af. Het is zo cool.”

PAK JE MOMENT

Zo vroeg opstaan en ‘jouw’ moment pakken, heeft allerlei voordelen. Een
uur of anderhalf voor jezelf, is een verademing. Even tijd om te doen wat jíj wilt of je doelen te bepalen, voordat je weer bereikbaar bent voor je partner, familie of collega’s. Het zorgt ervoor dat je blij en energiek wakker wordt en
super productief bent. Het geeft rust,
is stressverlagend en je kunt alles wat op je pad komt, veel beter handelen. Willeke kan dat beamen: “Wie zichzelf heeft voorgenomen om in de avond
te sporten, moet regelmatig van dat plan afwijken. Omdat werk uitloopt bijvoorbeeld of omdat er binnen het gezin iets is. Als je in de ochtend alles doet voor jezelf wat je wilt doen, dan komt er nooit wat tussen. Dat geeft zo’n kick. Miracle Morning is allesbehalve zweverig, gewoon lekker simpel en concreet. Iedereen kan dit doen en je kunt er op je eigen manier invulling aan geven. Je hoeft geen anderhalf uur eerder op te staan. Driekwartier is ook helemaal prima. Al begin je met zes minuten, je kunt het doen zoals je het zelf wilt. Op een manier die bij jou past en waar jij je goed bij voelt. Echt, het zou zoveel depressies en stressgerelateerde klachten kunnen voorkomen. En ik kan het weten. Ik ben ontzettend dankbaar voor wat het mij gebracht heeft en hoe ik me nu voel.”

“JE VITALITEIT IS HEEL VANZELFSPREKEND, TOTDAT ZE NIET MEER VANZELFSPREKEND IS!’ ZELF HEB IK DIT IN DE ZOMER VAN 2015 AAN DEN LIJVE ONDERVONDEN. IK STOND ’S OCHTENDS OP EN MERKTE DAT IK VAN DE ENE OP DE ANDERE DAG DUBBEL ZAG.”

Met deze woorden opent het boek Vitalogie! van Klaas Koster, de eerste vitaloog van Nederland. Hij schreef het boek als praktische handreiking om met meer energie en zelfregie dagelijks aan het werk te zijn. In gesprek met Klaas ontdekken we wat vitalogie inhoudt, wat het voor hem persoonlijk betekent en
wat hem drijft om zijn visie met iedereen te delen.

KLAAS KOSTER (1974)
IS EEN GEDREVEN EN AMBITIEUZE VEERTIGER, BLAKEND VAN DE ENERGIE. DE POSITIVITEIT EN BEVLOGENHEID STRALEN VAN ‘M AF.

“Wat dat betreft ben ik niet veel veranderd, maar heb nu wel
een duidelijk doel en het besef dat ik sommige zaken anders moet aanpakken omdat ze anders simpelweg niet vol te houden zijn.” In de tijd van het bovengenoemde voorval was Klaas net gestart als zelfstandig ondernemer. Vol energie en met de bewijsdrang om zijn werk als zelfstandig trainer/coach in een franchiseorganisatie te laten slagen. “Ik hielp organisaties om effectiever te communiceren, klantgerichter te denken en te zijn. Allemaal resultaatgerichte zaken. Zo resultaatgericht ben ik zelf
ook, dat versterkte elkaar. Ik wilde graag het maximale uit m’n werk halen voor een organisatie en voor mezelf.”

Voor die tijd werkte Klaas als inkoper bij een retailer. “Al na een paar jaar werd ik vanuit een talentprogramma commercieel directeur, de jongste die ze er ooit hadden gehad. Er werd best veel van me gevraagd en ik had nog lang niet alle kennis en kunde in huis. Ik werkte met plezier vanuit een ambitieuze bravoure, grotendeels
op kracht. Achteraf gezien heeft me
dat toen wel eens burn-out signalen opgeleverd; weinig slaap, een kort lontje, voortdurende onrust. Maar geen fysieke
klachten. Toch was het een serieus signaal. Ik trapte op tijd op de rem en ben gestopt.”

In die tijd als commercieel directeur kwam hij via een salesprogramma in aanraking met de trainer/coach van
wie hij later de kneepjes van het vak zou leren. “Hij liet me toen al weten dat hij me als franchisenemer diezelfde trainingen wel zag geven. Ik was 28 jaar oud, voelde me absoluut gevleid, maar ook nog veel te jong om voor een managementteam te gaan staan vertellen hoe het anders
kon. Dat voelde niet comfortabel. Ik wilde eerst nog andere avonturen aangaan. Maar het zaadje was geplant. Als trainer én als zelfstandig ondernemer.”

Na een tussenjaar Zuid-Amerika en Antarctica ging Klaas als commercieel directeur bij een sportwinkelketen aan de slag. “Daar werd opnieuw de zelfstandig ondernemer getriggerd; ik kreeg de kans om de formule over te nemen. Onderhandelingen waren zo goed als rond, leningen geregeld, contracten klaar om getekend te worden, maar op het altaar kwam de twijfel: “Is dit wel echt wat ik wil?” Rationeel de kans van m’n leven, gevoelsmatig totaal niet. Ik blies het lastminute af. Het voelde niet als mijn pad. Natuurlijk was dit vervelend op het moment zelf, maar het gaf me ook het mooie inzicht dat ik in dit soort belangrijke keuzes echt mijn hart moest volgen. En dat heb ik gedaan. Per toeval kwam ik die trainer van eerder weer tegen, raakte opnieuw in gesprek over zelfstandig trainerschap en ging de uitdaging aan. Dit gaf mij zin.”

VAN TRAINER NAAR VITALOOG

Toch was Klaas als trainer nog te veel met resultaat bezig en stond vijf dagen per week voor een groep. “Het is een mooi, ‘gevend’ beroep vol indrukken en wederzijdse energie. Vijf dagen trainen, inclusief administratie en acquisitie, was eigenlijk veel te veel. Bovendien gebeurde er toen van alles in mijn privésituatie. Maar liefst zeven life events tegelijkertijd, van een verhuizing en inbraak tot een negatief ivf-traject en het overlijden van mijn vader en schoonmoeder. Ik zocht ontspanning. Die vond ik door harder te gaan werken. Dat resulteerde al gauw in allerlei vage klachten. Eerst gaf ik mezelf nog de diagnose, ‘PHPD’: pijntje hier, pijntje daar. Maar uiteindelijk gaat het lijf schreeuwen: “Stop daar eens mee!” en dat resulteerde bij mij in diplopie, dubbelzicht. Ik werd wakker en zag alles dubbel, kon niet meer focussen, had geen balans en kon niet meer recht lopen. Echt eng. Mijn vrouw is oncologie-fysiotherapeut, dus bij haar gingen meteen alle alarmbellen af. De huisarts regelde ook direct dat ik naar het ziekenhuis kon. MRI’s gehad, ruggenmergonderzoek, checks naar een tumor, TIA, auto- immuunproblemen. In een paar maanden tijd kreeg ik alle mogelijke onderzoeken, maar er is nooit iets gevonden. Wel werd het steeds ietsje minder. Ik had alleen gedwongen rust genomen en uiteindelijk viel het beeld weer op z’n plek.” Klaas: “Er is nog nooit iemand ziek geworden van te hard werken. Wel van te weinig ontspannen. Vergelijk het met een telefoon; je kunt er de hele dag mee werken en bellen, maar hij moet ’s avonds wél aan de oplader. Vanaf dat moment ben ik me echt gaan verdiepen in hoe je het maximale uit jezelf en je talenten kunt halen zónder jezelf helemaal leeg te trekken. Het leven moet een cadans zijn, geven en nemen, ups en downs, maar het mag nooit al je energie kosten. Dus ging ik op zoek naar alle verschillende energiebronnen. Ik voelde op dat moment die nut en noodzaak. En zonder noodzaak geen verandering. Dus dat ben ik gaan doen. Ik zocht de koppeling tussen het fysiek, het bewustzijn en welke energiebronnen ik daarvoor kon tunen. Ik vond er vijf, zocht de onderlinge verbanden en verschillen en werkte dit alles uit in een integraal vitalogische denkwijze; de vitaliteitsschijf.”

DE VITALITEITS SCHIJF VAN VIJF

In de vitaliteitsschijf zie je in één oog opslag de verschillende energie bronnen die van invloed zijn op jouw vitaliteit: lichaam (fysiologisch), geest (psychologisch), omgeving (ecologisch) en zingeving (filosofisch). Dit gecombineerd met jouw zelfbewustzijn (vitalogisch) zorgt voor de juiste cadans. Het model is een cirkel, dynamisch en met elkaar verbonden, waar jouw zoektocht naar vitaliteit ook begint. Klaas legt uit waar zijn startpunt lag en wat dit in de andere schijven opleverde.

VITALOGISCH (zelfbewustzijn)

“Ik had duidelijk een nut en noodzaak om te gaan onderzoeken hoe ik er weer bovenop kon komen én blijven. Daar was bezinning en onderzoek voor nodig. Ik ben stil gaan staan om van daaruit nieuwe keuzes te maken.”

FYSIOLOGISCH (fysiek welzijn)

“Ik sliep niet goed, dus ik wilde meer slaapuren gaan maken en kijken hoe ik de kwaliteit van m’n slaap omhoog kon krijgen. Ook kwam ik niet meer aan sporten toe, was te druk. Toen ben ik gaan wandelen. Mijn grootste struikelblok, mijn hefboom, zat in ontspanning. Ik wist eigenlijk niet goed hoe ik moest ontspannen. Als ik al ontspanning zocht was het altijd actief: zeilen, mountainbiken. Dat werkt wel, maar als je fysiek al moe bent kun je soms beter op zoek naar een passieve vorm van ontspanning zoals wandelen, lezen of mediteren. Inmiddels doe ik ademhalingsoefeningen voor mijn dagelijkse ontspanning. Op mijn smartwatch kan ik zien wat het met m’n hartslag doet. Ik kan het overal toepassen en je hebt het ook altijd bij je. Erg handig!”

PSYCHOLOGISCH (mentaal welzijn)

“Een pleaser die niemand tot last wil zijn, zal niet snel een hulpvraag stellen. Dat was ik. Ik wilde het graag zelf doen en vond dat ik het ook zelf moest kunnen doen. In dat opzicht hebben mijn overtuigingen in eerste instantie niet geholpen. Die oplossing zat bij de ecologische schijf.”

ECOLOGISCH (sociaal welzijn)

“Het andere was m’n omgeving, die remde me niet echt af. Ik moest ze er wel bij betrekken. Ik heb vrienden, collega’s en met name mijn vrouw gevraagd of ze, wanneer ze zagen dat ik weer in de overdrive ging, mij daarop wilden wijzen. Dus ik ben echt begeleid door mijn directe omgeving. Ik werd geholpen om op de rem te trappen wanneer dat nodig leek.”

FILOSOFISCH (spiritueel welzijn)

“Met m’n positieve mindset en drive had ik deze bron eigenlijk al wel te pakken. Misschien mocht het qua zingeving zelfs wel ietsjes minder. Voor mezelf ben ik mijn ideaalbeeld gaan visualiseren. Daar heb ik context bij gezocht en mijn purpose in gevonden. Als je het kunt visualiseren, kun je het manifesteren. De vraag is dan niet ‘Wie ben jij?’ maar ‘Waarom ben jij?’. Voor mij was die zingeving om iets na te kunnen laten, dat doorgeven van wat voor mij gewerkt heeft in mijn herstel. Want die vitaliteit, die levensenergie, die gun ik iedereen.”

“VAAK ZIJN HET KLEINE STAPJES DIE JE WAT ENERGIE EN HET VERTROUWEN GEVEN, WAARDOOR JE OOK ANDERE DINGEN WEER KUNT OPPAKKEN”

Alwin Lusing gooide een aantal jaren geleden al zijn mitsen en maren opzij, en zette de stap om te gaan doen waar hij energie van krijgt. Hij verruilde zijn carrière als beleids adviseur in duurzame inzetbaarheid voor een rol als docent in het basisonderwijs. Nu staat hij elke dag vol energie en positiviteit op.

Alwin: “In mijn studiekeuze twijfelde ik tussen P&O en Pabo. Ik koos voor de eerste, vooral omdat dit een bredere opleiding is. Vanuit daaruit ben ik met veel plezier een baan ingerold. In het begin was ik betrokken bij het directe proces, de menselijke kant. In de vijftien jaar daarna groeide ik door tot beleids adviseur, maar bewoog daardoor steeds verder bij het mensenwerk vandaan. Ik adviseerde management lagen over goede communicatie met hun medewerkers van achter mijn computer. Ik had eigenlijk geen zicht meer op de mensen zelf of op het resultaat van mijn werk. Uiteindelijk kreeg ik daar helemaal geen energie meer van. Laat staan voldoening.

”IK ONTDEK DAGELIJKS HOE FIJN HET IS OM TE DOEN WAAR IK ENERGIE VAN KRIJG. OM NIET TE BLIJVEN HANGEN IN ‘IK WEET WAT IK HEB EN IK WEET NIET WAT IK KRIJG’”

In diezelfde periode kwamen de personeels tekorten in het basisonderwijs volop onder de aandacht. En dat vlammetje voor het onderwijs was nooit echt gedoofd. De mogelijkheden voor zij-instroom werden zelfs aangepast om dit tekort deels op te lossen. Vanuit het besef dat ik nog zeker vijfentwintig actieve arbeidsjaren in het vooruitzicht had, voelde het als nu of nooit. Ik heb het daar toen heel uitgebreid met mijn partner over gehad en die zei me: “Als jij dat wilt, moet je het doen.” Dus ben ik gestart met een aantal meeloopdagen, daarna toelatingen, assessments en sinds september 2021 sta ik officieel voor de klas. En nu ik er sta, weet ik ook echt dat het de juiste keuze was. Dit hoort gewoon bij mij!

Het eerste waar ik dat aan merkte was het directe contact, de interactie met de kinderen. En daar krijg ik ook echt veel energie van, van die interactie. Dat heb ik eigenlijk wel heel lang gemist, ontdek ik nu. Daarnaast ontdek ik dagelijks hoe fijn het is om te doen waar ik energie van krijg. Om niet te blijven hangen in ‘ik weet wat ik heb en ik weet niet wat ik krijg’. Uiteindelijk is elke stap die je zet er één. En mocht je niet ineens de juiste stap zetten, zet je gewoon weer een andere, in dat opzicht heb je nooit echt iets te verliezen. Maar dan moet je het natuurlijk wel durven doen. Je kunt best wat mitsen en maren zien, maar je moet ook afwegen hoe belangrijk die zaken voor je zijn. Zo ben ik er bijvoorbeeld in salaris niet bepaald op vooruitgegaan, maar daartegenover staat dat ik ook meer vrije dagen heb en elke dag weer met veel plezier naar m’n werk ga. En dat levert me veel meer op. Ik sta veel energieker op. Ik voel veel meer bevlogenheid. Het voelt daarin als meer dan werk.

Vorig jaar heb ik aan groep 8 de hele dag een les gegeven over vitaliteit. Over slapen, voeding, keuzes maken, ontspanning, dat was ontzettend leuk. Een onderdeel daarvan was de pakjes-inspectie. Kinderen inspecteerden zelf hun pakjes drinken op de hoeveelheid suiker. Een aantal kwam de volgende dag op school met ander drinken. Het had ze dus echt aan het denken gezet. Zo’n mooi stapje in de bewustwording van die kinderen. Daar word je toch blij van! Zo levert het niet alleen mezelf veel moois op, maar heeft het ook een positief effect op anderen. Dát geeft mij zin!”

“Nu ik voor de klas sta, weet ik ook echt dat het de juiste keuze was. Dit hoort gewoon bij mij!”