De vitale generatie

WINKEL
Menu

Editie 1

MARK_BUITEN_00028

Interview Mark Tuitert

“Twaalf jaar. Twaalf jaar lang heb ik getraind voor minder dan twee minuten schaatsen. Over twee weken beginnen de Olympische Spelen in Vancouver. Mijn Olympische Spelen. Tot twee keer toe heb ik ze gemist. Ik ben 29 jaar oud en dit zou zomaar mijn enige kans kunnen zijn op olympische roem. In Vancouver (2010), op de 1.500 meter, moet het gebeuren. Alles wat ik tot nu toe heb gedaan, moet dán samenkomen.” Met deze woorden opent voormalig langebaanschaatser Mark Tuitert zijn boek DRIVE, train je stoïcijnse mindset. Praktische lessen om scherp en relaxt te worden, gekoppeld aan een persoonlijk verhaal. Zijn verhaal. En daarbij wordt geen enkel onderwerp geschuwd. Want de weg naar olympisch goud blijkt allesbehalve een veilige route te zijn geweest.

“ALS IK GEEN ANGST HAD GEVOELD, HAD HET OOK GEEN WAARDE GEHAD”

Eigenlijk had het al in 2002 moeten gebeuren. Tijdens de Spelen in het Amerikaanse Salt Lake City. Hier zou hij de wereld gaan veroveren, laten zien dat hij de beste was. Hoe anders liep het. Drie maanden voordat het hele circus van start ging, ging het goed mis. Ziek en zwaar overtraind blijft Mark achter in Nederland. “Mijn droom lag in duigen omdat ik er té hard voor werkte. Dat klinkt gek, maar de kracht die je maakt is dezelfde als die je breekt. Ik was gedreven door een bepaald doel, door ambitie om dat doel te bereiken en daar schoot ik in door. Ik had de illusie dat ik het verschil kon maken door nóg harder te werken. Ik had oogkleppen op. Was blind voor de signalen die mijn lichaam gaf. Ik hanteerde de formule: harder werken, is beter presteren. Hoe stom. Achteraf.”

Na het missen van de Spelen overheerst teleurstelling. “Ik ging door een diep dal. Heb de hele winter van 2002 ziek op de bank gelegen. Ik hoorde de commentaren uit de schaatswereld natuurlijk ook: “Dit kan weleens het einde van zijn carrière betekenen. Dat raakte me, gek werd ik ervan.” Maar Mark krabbelt op en gaat op zoek naar antwoorden. In de psychologie en filosofie en later in het stoïcijnse gedachtegoed. Daarin leert hij dat je bij een bepaalde gebeurtenis de eerste impuls, meestal een verdedigingsimpuls, niet kunt beïnvloeden. Maar de emotie die daarop volgt wél. Een belangrijke les, waar hij later veel aan blijkt te hebben gehad.

ALS JE MINDER OORDEELT, BEGRIJP JE MEER

“In 1999, op het moment dat ik net doorbrak, besloten mijn ouders uit elkaar te gaan. In de vechtscheiding die volgde, koos ik de kant van mijn moeder. Het contact met mijn vader verbrak ik. Jaren later, toen ik twee keer de Olympische Spelen had gemist, kwam het WK allround. Daar wilde ik voor gaan. Maar drie dagen voor de start ging ik door mijn rug. Einde seizoen. “Hoe kan dit in godsnaam?”, dacht ik. Ik was overtraind geweest, had ervan geleerd en had de boel inmiddels goed op orde. Een fijn team, een fijne trainer. Wat ontbreekt hier nu nog? Waar vecht ik tegen? Het hele seizoen kampte ik met een gekke onbalans. Mijn prestaties bleven achter, maar waarom? Ik kon er de vinger niet op leggen. Totdat ik besefte dat het niet in de sport zat, maar in mijn hoofd. Ik besloot mijn vader te bellen.”

Het gesprek met zijn vader liep anders dan verwacht: “Het klinkt makkelijk, maar het was ontzettend lastig. Als je besloten hebt dat iemand de schuldige in een bepaalde situatie is, dan moet je over een heleboel hordes heen stappen om diegene te bellen. Zonder verwijten. Ik verwachtte dat hij boos was, teleurgesteld. Maar mijn vader was juist blij dat ik belde. Ik kwam erachter dat mijn boosheid vooral zat in het oordeel dat ik had gevormd over mijn vader. We denken altijd dat het aan een ander ligt. Maar het ligt aan de manier hoe je naar iemand kijkt. Een oordeel waar jíj aan vasthoudt en wat voor negatieve emoties zorgt. Toen ik mijn verwijten en boosheid opzijzette, en hem vooral op de inhoud ging bevragen, kwam er schot in de zaak. Het contact herstelde volledig en vier jaar later zat hij tijdens de Spelen op de tribune. Dat was fantastisch, heel waardevol.”

TWAALF JAAR TRAINEN VOOR TWEE MINUTEN

De Olympische Spelen in 2010 waren voor Mark de eerste en mogelijk enige kans om goud te pakken. Een moment waar je zolang naartoe hebt gewerkt, dat brengt spanning met zich mee. Toch weet Mark zich te focussen en de hele wereld buiten te sluiten op het moment van ‘zijn’ race. “In de weken voorafgaand aan de Olympische Spelen dacht ik: “Wat is wel aan mij en wat niet? Is het uiteindelijke resultaat wel écht aan mij?” Het antwoord op die vraag is ‘nee’. Tegenstanders kunnen beter zijn, het ijs kan tegenvallen. Er zijn zoveel factoren die meespelen en waar ik geen grip op had. Ik probeerde mijn gedachten weg te halen bij die gouden medaille, de resultaatgedachte los te laten en me te richten op waar ik wél invloed op had. Scherp zijn, strijden, keihard mijn best doen en alles aangrijpen om zo goed mogelijk te presteren. En natuurlijk was er spanning en was ik bang. Maar dat is logisch. Als ik geen angst zou voelen, als het niks met me zou doen, dan zou het ook geen waarde hebben.”

MAAK HET LEVEN EPISCH

De moeder van Mark was er niet bij in Salt Lake City. “Mijn moeder kampte al jaren met een depressie. In 2006 in Turijn en later ook tijdens het WK was mijn moeder er wel. Maar ook toen ging het al heel slecht met haar. Omgaan met die negatieve energie was niet leuk voor mij, niet voor de mensen die mee waren, maar ook niet voor haar. Ik besloot haar daarom niet mee te nemen naar de Spelen van 2010. Eén van de moeilijkste keuzes uit mijn leven. Maar wel een hele bewuste. Ik kon de werkelijkheid nou eenmaal niet buigen. Door mijn eigen pad te kiezen en onderweg heel wat rugzakjes van me af te gooien, had ik de vrijheid gecreëerd om mijn droom na te kunnen jagen. Ik wilde nergens spijt van krijgen en er alles uithalen. Strijden. Maar dan wel met alle energie die ik in mijn lijf had. En daar ging niemand mij in tegenhouden. Om dit te kunnen doen, moest ik belangrijke keuzes maken over wat mij wel zou helpen en wat niet.”

Vrijwel meteen na zijn gouden race belt Mark zijn moeder. Maar na het absolute hoogtepunt in zijn sportcarrière volgt voor hem een persoonlijk dieptepunt. “Het werd geen leuk gesprek. En dat is natuurlijk best gek als je net olympisch goud hebt gewonnen. Niet blijdschap, maar verdriet overheerste bij haar. Omdat ze er niet bij was geweest. Dit was niet iets wat we ‘uit konden praten’. Ik heb het haar uitgelegd. Dat wel. En ergens denk ik dat ze me ook begreep, maar accepteren en loslaten kwamen op dat moment niet meer in haar woordenboek voor. Ik heb het voor mezelf een plekje gegeven en sta nog steeds achter de keuze die ik destijds gemaakt heb. En natuurlijk: in de ideale wereld had ik mijn moeder er op dat moment het allerliefste bij gehad.”

Na een worsteling van tien jaar pleegt de moeder van Mark in 2012 zelfmoord. “Mijn moeder ging niet dood op de dag dat ik dat telefoontje kreeg, mijn moeder was al tien jaar lang aan het doodgaan. Dat zij niet haar beste leven heeft kunnen leiden, vind ik nog het meest verdrietig. Door haar ben ik anders naar de dood gaan kijken. Ik ben er bewuster mee bezig, denk regelmatig: “Als vandaag mijn laatste dag is, heb ik dan de dingen gedaan die ik waardevol vond om te doen?” Het is een goede spijtminimalisatie-oefening. Veel mensen zitten vast in een soort leven waarin ze geen vrijheid ervaren. Kinderen, werk, hypotheek. Er is geen speelruimte meer. Op zich niks mis mee, zolang het goed voelt. Maar als dat niet zo is, onderneem dan actie. Straks ben je dertig jaar verder en kijk je terug met spijt. We houden van veiligheid en vastigheid en daarom durven we vaak geen dingen te veranderen. Terwijl je jezelf juist moet afvragen: “Welk leven wil ik leven?” Maak het episch nu het nog kan.”

EEN KAART IS HANDIG, EEN KOMPAS IS BETER

In 2014 hangt Mark zijn (professionele) schaatsen aan de wilgen. “Ik had werkelijk geen idee wat ik moest doen. Zwierf doelloos rond. Heel gek voor iemand die altijd een doel heeft gehad. Ik was ontheemd. Stuurloos. Wist me geen raad. Ik praatte met mensen, won adviezen in. Totdat een vriend tegen me zei: “Weet je wat jij moet doen? Je moet gaan werken, je weet niet eens wat dat is.” Hoezo weet ik niet wat werken is, dacht ik. Ik heb verdorie vijftien jaar topsport bedreven. Ik heb afgezien, ben mentaal uitgedaagd. Maar dat is heel anders natuurlijk.

Dus ik ben het maar gewoon gaan ‘doen’. Heb verschillende dingen uitgeprobeerd en na een jaar of drie wist ik in ieder geval heel goed wat ik níet wilde. Per toeval ontmoette ik iemand die me vertelde over First Energy Gum. Inmiddels runnen we samen het bedrijf. Aan de hand van een kompas heb ik richting aangebracht in wat ik wilde doen: iets met sport, iets waarin ik mezelf intellectueel kon uitdagen en ik wilde ondernemen. Dat komt nu allemaal hartstikke mooi samen.”

En aan dat lijstje kan Mark sinds kort dus een boek toevoegen: “Tijdens mijn presentaties over de stoïcijnse mindset vroegen mensen mij na afloop vaak waar ze moesten beginnen als ze er iets over

“Scherp zijn, strijden, keihard mijn best doen en alles aangrijpen om zo goed mogelijk te presteren”

Janita sassen- Sandra Ysbrandy-6619def

Maak schoon schip met jouw voorraadkast

WEG MET PAKJES EN ZAKJES

Maar hoe? Sandra Ysbrandy heeft daar wel een idee over: “Met slimme voorbereidingen én door het nodige ‘mix & match’-werk kan iedereen binnen no time een gezonde, lekkere maaltijd op tafel zetten.”

Je kent haar vast wel. Van Life4You en Tijd voor Max bijvoorbeeld. Of, heel recentelijk nog, van haar deelname aan Expeditie Robinson. Maar wat je waarschijnlijk niet wist, is dat Sandra een onwijze passie voor gezondheid en natuurvoeding heeft. Sterker nog: ze heeft zelfs een eigen online platform, Color Your Food, waarmee ze mensen inspireert om zélf de keuken in te gaan en te kiezen voor pure, onbewerkte voeding. “Ik had een enorme behoefte om mensen te vertellen wat het échte verhaal achter voeding is.”

SCHOT IN DE ROOS

Die drang om dat verhaal te vertellen, die komt natuurlijk ergens vandaan: “Ik ben algemeen opgeleid kok, maar daarvoor heb ik veertien jaar met veel plezier op de afdeling communicatie van het hoofdkantoor van Rabobank gewerkt. Vanuit mijn functie gaf ik presentaties en workshops. Maar toen er steeds meer gecentraliseerd werd en ik eigenlijk vooral nog beleidsmatig bezig was, merkte ik dat ik niet meer op mijn plek was. Koken was altijd al een hobby, maar ik ben opgevoed met het idee dat je dat ‘ernaast’ deed, voor je plezier. Op een gegeven moment begon het te knellen. Ik liep tegen mijn grenzen aan bij de Rabobank en besefte: dit is mijn roeping niet, ik wil wat anders. De koksopleiding bleek een schot in de roos. Er gebeurde van alles toen ik besloot een ander pad te kiezen. Het mooiste voorbeeld: we wilden heel graag een derde kind, maar dat kwam maar niet. Al drieënhalf jaar niet. Tijdens mijn koksopleiding voelde ik weer hoe het was om iets met passie te doen. Mijn creativiteit ging stromen en ik leefde helemaal op. En ineens werd ik zwanger. Dé bevestiging dat ik de juiste keuze had gemaakt.”

GEZONDE VOEDING

Al tijdens haar opleiding kwam televisie op haar pad maar Sandra wilde meer: “Ik ben grenzeloos en onverzadigbaar als het op ‘leren’ aankomt. Dus ben ik me gaan verdiepen in natuurvoeding. We maken ons collectief zorgen over onze planeet. Alles wat nu groeit en bloeit, komt uit een aarde die niet gezond is. Daardoor eten we producten met een minder hoge voedingswaarde. Ik kwam erachter dat er veel onzin wordt geschreven over gezonde voeding. Iedereen plempt maar wat op social media. Je kunt je gezondheid écht op een positieve manier beïnvloeden door de juiste producten te kiezen. Ik had enorm de behoefte om dit verhaal te vertellen, om die diepgang op te zoeken. Dat komt ook voort uit mijn baan als communicatie adviseur. Color Your Food is het resultaat van deze behoefte en een fantastische manier om dedicated aan de slag te gaan met een groep gemotiveerde mensen die écht graag bepaalde gewoontes wil doorbreken.”

ZEG MAAR DAG TEGEN PAKJES EN ZAKJES

Gezonde voeding, het blijft een lastig begrip. Want wanneer is iets nu echt gezond? “Ik heb natuurvoeding gestudeerd, dus dat is wat ik ‘aanhang’. Vanuit die filosofie hanteren we een aantal uitgangspunten voor gezonde voeding. Het moet vers zijn. Daarmee bedoelen we dat het uit het seizoen komt. Want groenten en fruitsoorten die onrijp geplukt worden om in een koelhuis ‘door te rijpen’, zijn minder voedzaam. Daarbij komt dat producten uit het seizoen lekkerder en betaalbaarder zijn. Producten moeten zo puur mogelijk zijn. Dus onbewerkt en zonder chemische toevoegingen. Waar we vervolgens ook op letten is dat de dieren een goed leven hebben gehad, boeren een eerlijke prijs hebben gekregen, dat er niet te veel verpakkingsmateriaal gebruikt wordt en dat je het lokaal koopt. Ik kan er lang over praten, maar waar het op neerkomt is dat je zo min mogelijk uit pakjes en zakjes eet, maar juist zo dicht mogelijk bij de natuur blijft.”

HET BETERE MIX & MATCH-WERK

En als we dan aan de slag gaan met gezonde voeding, hoe doen we dat dan op de juiste manier? “Ik vind koken natuurlijk hartstikke leuk, maar als je dat niet vindt, dan kan ik me indenken dat het een hele opgave lijkt. We besteden nog maar weinig tijd aan boodschappen doen en koken, terwijl het zo belangrijk is wat je in je lijf stopt. Laat die kant-en-klare zooi maar gerust links liggen in de supermarkt. Je lichaam heeft er niks aan. Gezonder eten, en dan met name meer groenten, betekent ook meer snijwerk. Maar door slimme voorbereidingen en door het één en ander te mixen & matchen, kun je heel snel, heel veel verschillende maaltijden op tafel zetten.”

Een handig hulpmiddel volgens Sandra, is de vegachecklist die zij altijd gebruikt: “Check je maaltijd op de volgende zes punten. Dan weet je zeker dat je goed zit op voedingswaarde, smaak en presentatie. Varieer daarbij in ingrediënten, kleur én bereidingswijzen (koken, stomen, bakken, rauw).”

  • Vijftig procent van je maaltijd bestaat uit (seizoens) groenten
  • Twintig procent van je maaltijd bestaat uit graan
  • Twintig procent van je maaltijd bestaat uit peulvruchten of andere eiwitten zoals noten, zuivel, eieren of tofu
  • Kies een vet
  • Breng op smaak met kruiden en specerijen
  • Kook én eet met aandacht
MEER GROENTEN, MINDER ANDERE SHIT

Veranderen van eetgewoonten kun je het beste in kleine stapjes doen. “Begin bijvoorbeeld met meer water te drinken. Want honger wordt vaak verward met dorst. Drink in ‘bulken’, niet in zipjes. Het resultaat: je hoofd is helder, je kunt je beter concentreren, je spijsvertering wordt bevorderd en je hebt minder hoofdpijn. Het is zó simpel, maar een belangrijke eerste stap.” Daarna is het tijd om je voorraadkast en koelkast na te lopen. “Tijd om schoon schip te maken en te bepalen welke producten geen plekje meer verdienen in jouw keuken.” Tot slot: bepaal wat je de hele week gaat eten en maak een boodschappenlijstje. “Ga experimenteren en vergeet vooral niet te variëren met groenten, granen en eiwitten. Als je meer groenten gaat eten, eet je automatisch minder andere shit.”

Een verandering in je voedingspatroon heeft automatisch ook een positief effect op andere onderdelen in je leven en draagt dus bij aan je vitaliteit. “Als je beter leert eten, heb je meer energie om te gaan sporten en daardoor slaap je ook beter. Meer sporten betekent ook minder ‘cravings’, minder emotie-eten dus. En zo is het cirkeltje rond. Alles hangt met elkaar samen. Waar je het ook ‘insteekt’, als je één ding verandert, verander je direct je hele leefstijl. En dan is er écht nog wel ruimte voor een cheatmomentje op z’n tijd.”

TIP VAN SANDRA

“Kook vooruit! Maak een basistomatensaus en rooster verschillende ovenplaten met groenten. Kook grotere hoeveelheden granen, zoals rijst, pasta, bulgur en quinoa. Wanneer je alle losse ingrediënten in porties invriest, hoef je in de avond alleen nog maar de verschillende componenten bij elkaar te pakken en samen te voegen om een volwaardige maaltijd op tafel te zetten.”

IN DE LUNCHTROMMEL

Heb je eindelijk door hoe het moet, dan wil je dit natuurlijk óók op het werk doorzetten. Sandra vertelt je hoe.

  1. Zorg voor goed ‘gereedschap’. Voldoende luchtdichte vershoudbakjes zijn een absolute must om de voorraadjes voor je ‘lunch to go’ aan te leggen. Net als een lekker grote lunchbox. Het liefst mét vakjes voor bijvoorbeeld een salade.
  2. Plan vooruit! Bepaal voor een hele week wat je gaat eten, doe in één keer alle boodschappen en maak combinaties van avondmaaltijden en lunches. Zilvervliesrijst voor je nasi kun je de volgende dag gebruiken voor een lekkere rijstsalade bijvoorbeeld.
  3. Kook in grotere porties. Kook één keer per week een grotere portie van bijvoorbeeld zilvervliesrijst, geroosterde groenten, eieren, soep, quinoa of bulgur. Dé perfecte manier om je lunchbox te vullen met gezonde ingrediënten.
  4. Mix & match. Restje zilvervliesrijst of volkoren pasta over van de vorige dag? Combineer het met komkommer, avocado een gekookt eitje en wat pitten en zaden tot een complete en voedzame lunch.
  5. Maak een snelle soep. Met twee soorten groenten, een beetje bouillon én een staafmixer zet je binnen no time een lekker soepje op (de lunch) tafel. Wanneer je ‘m heet in een thermosfles giet, is ‘ie ook in de middag nog warm.
  6. Gebruik een powerblender. Met een powerblender én veel verse groenten maak je snel een gezonde, vullende smoothie. Kies bijvoorbeeld voor spinazie, bleekselderij of boerenkool en voeg een half banaantje toe en wat ‘vet’ in de vorm van avocado, pitten of yoghurt.
  7. Zelf samenstellen. Die grote lunchbox mét verschillende vakjes kun je natuurlijk ook gewoon vullen met ingrediënten naar keuze. Denk aan: rauwe groenten, noten, stukjes avocado, ei, kikkererwten en een restje frittata of quiche van de avond ervoor.
pexels-monstera-5384623

KOM WE GAAN WAT DOEN!

Stilzitten is een werkwoord. Voor sommigen is het een enorme uitdaging, voor anderen een absolute must om zich te kunnen concentreren op het werk dat voor hun neus ligt. Met stilzitten is op zichzelf helemaal niets mis. Met een hele dag stilzitten natuurlijk wel. Dat is een perfect recept voor heel veel verschillende pijntjes en klachten. We weten het allemaal, maar we dwingen onszelf er geregeld toe om alles op tijd af te moeten hebben. Bedenk je dan eens dat juist beweging zorgt voor beweging, letterlijk en figuurlijk. Want niet alleen levert beweging je een fysiek vitalere werkhouding op, het zet ook de mentale focus op je taken heel even stil. Zo kun je jezelf daarna weer vol overgave en met hernieuwde inspiratie op je werk richten.

Met stilzitten is op zichzelf helemaal niets mis. Met een hele dag stilzitten natuurlijk wel. Dat is een perfect recept voor heel veel verschillende pijntjes en klachten. We weten het allemaal, maar we dwingen onszelf er geregeld toe om alles op tijd af te moeten hebben. Bedenk dan: juist beweging zorgt voor beweging, letterlijk én figuurlijk. Want niet alleen levert beweging je een fysiek vitalere verhouding op, het zet ook de mentale focus op je taken heel even stil. Zo kun je jezelf daarna weer vol overgave en met hernieuwde inspiratie op je werk richten.

Hieronder vind je drie activerende challenges om even lekker in beweging te komen. Daag jouw collega’s op kantoor uit. Inspanning voor ontspanning en samen de zinnen verzetten.

BEWEGING ZORGT VOOR BEWEGING, LETTERLIJK EN FIGUURLIJK

1. HET LUNCHLOOPJE

Motiveer elkaar om te wandelen tijdens de lunch. Of direct na het eten, ook een lekker moment om de benen te strekken. Daag je collega’s uit om stappentellers aan te zetten. Om de dag check je met elkaar aan het staartje van de dag of je hebt gezapt op een dag. En deel ondertussen meteen even een fotootje – #lekkervitaal – wees een beetje motiverend naar elkaar. Nog een leuke bijkomstigheid: hebben jij en je collega’s sporthorloges of fitbits, dan kun je waarschijnlijk ook onderling connecten en bijvoorbeeld routes uitwisselen. Zo kom je nog eens ergens.

2. DE LUNCH LUNGE

Raise the stakes tijdens je lunchwandeling en daag collega’s uit om een deel van de route ‘walking lunges’ te doen. Het ‘silly walks’-gehalte levert bij iedereen gelijk een goed gevoel op, maar de truc is natuurlijk om uiteindelijk je met lachen het eerst vergaat en wie dit het langste volhoudt. Bedenk dan onderling ook een leuke tegenprestatie. Google de oefening even voor zover, zodat je de ‘walking lunge’ goed uitvoert. Zo kun je elkaar helpen en voorkom je mogelijke blessures.

3. WALL-SIT CHALLENGE

Voor een goede kantoorchallenge tijdens een regenbui of winterweer, kun je ook een pittig potje stilzitten aangaan met elkaar. Spreek af om bijvoorbeeld elk uur een oefening te doen zoals de wall-sit: een houding waarin je met je rug recht tegen een muur gedrukt zit, met je benen in negentig graden stevig op de grond. Het is echt wel lastiger dan je denkt. Begin eens met dertig seconden en stel als doel dat je deze oefening na een maand minstens twee minuten vol kunt houden met elkaar.

Elkaar uitdagen werkt motiverend en helpt om anderen te inspireren ook mee te doen. Bovendien word je er samen creatiever in. En last but not least: het levert ook wat op. Degene met de laagste of juist de hoogste score trakteert bijvoorbeeld op een gezonde snack, of is uitdager voor een heel nieuwe challenge. Voor de fanatiekelingen onder ons: het moet wel een gezonde uitdaging voor jou en je collega’s blijven en geen Olympisch kantooruitdaging worden natuurlijk. Kortom, ga lekker wat doen en have fun!

pexels-alleksana-4113834

Eerste hulp bij honger

HONGER

We krijgen er dagelijks mee te maken. Althans; de meesten van ons. Want geloof het of niet: er zijn dus óók mensen die nooit honger hebben. Maar hoe kan dat eigenlijk? Waarom ‘vergeet’ de één gewoon te eten terwijl de ander er juist de hele dag mee bezig is? Het antwoord op die vraag is nog niet zo 1, 2, 3 gegeven. Feit dat er maar liefst vijftien (!) soorten honger zijn, helpt daar niet bij. Millie van der Heijden, vitaliteits- en leefstijlcoach, weet alles van voeding én van honger en praat ons bij.

Voor wie nieuwsgierig is naar alle vijftien soorten: Marie-José Torenvloer en Meijke van Herwijnen schreven er beiden al eens een boek over: (H)Erken je honger en Weg met de weegschaal. Om een beetje overzicht in de ‘chaos’ te creëren kunnen we de hongersoorten onderverdelen in drie groepen; gewoonte- en onrusthonger en smaakhonger.

“Het is superbelangrijk om jouw honger op de juiste manier te voeden, maar voordat je daarmee aan de slag kunt, is het goed om iets meer te weten over waar het vandaan komt.”

BUIKHONGER

“Als je lichaam in balans is, dan geeft het elke vier tot zes uur een hongerprikkel af. Je merkt bijvoorbeeld dat je jezelf minder goed kunt concentreren, dat je slaperig wordt of hoofdpijn krijgt. Allemaal signalen dat het tijd is voor nieuwe brandstof, in de vorm van koolhydraten, voedingsstoffen en bouwstoffen. Zolang het maar wél voedzaam is. De stelregel daarbij is eigenlijk: als het gevlogen, gezwommen of gerend heeft óf als het aan een boom, struik of onder de grond heeft gezeten, dan is het goed. Anders gezegd: probeer zo min mogelijk bewerkte producten te eten. De juiste voedingsstoffen zorgen voor fysieke verzadiging.

GEWOONTE- EN ONRUSTHONGER

Verreweg de meeste hongersoorten vallen onder deze noemer. De ‘ik-heb-zin-in-wat-lekkers’-honger. In de meeste gevallen trek je gewoon een la open en de eerste de beste zak chips die je tegenkomt, is op dat moment prima. Deze vorm van honger heeft bijna altijd een fysieke of mentale achtergrond. Emotie-eten dus. De redenen lopen uiteen. Omdat het ‘gewoon gezellig’ is. Of vanuit normen en waarden. “We willen graag aardig gevonden worden en daarom doen we mee. Maar we doen het ook uit respect. Want hoe lastig is het om op een verjaardag een gebakje af te slaan. Nog moeilijker wordt het als je schoonmoeder die appeltaart zelf gebakken heeft. En ‘nee’ zeggen is helemaal onmogelijk als ze ‘m speciaal voor jou óók nog eens glutenvrij heeft gemaakt.”

Gewoonte- en onrusthonger komen regelmatig op vaste momenten voor. “Denk aan dat koekje bij de koffie tijdens het achtuurjournaal. Het zit voorgeprogrammeerd in je hoofd. Je kunt er niks aan doen. Zodra je het deuntje van Netflix hoort, denkt je brein aan popcorn of chips. Je speekselklieren beginnen te werken en er gebeurt van alles in je lichaam.” In tegenstelling tot buik- en smaakhonger, zorgt deze vorm van honger juist níet voor verzadiging. “Vaak heb je daarna spijt dat je jezelf zo hebt laten gaan.”

SMAAKHONGER

Naar deze twee hongersoorten, bestaat er ook zoiets als smaakhonger. Een vorm van honger die volgens Millie lang niet iedereen heeft. “Het is echt een heel specifieke, vaak ongezonde trek. Zo eentje die bijvoorbeeld door hormonen gestuurd wordt en niet op vaste momenten voorkomt. Waar je speciaal voor naar de supermarkt rijdt. Hij komt vaker bij vrouwen voor en een alternatief voor het product waar je op dat moment zin in hebt, is er simpelweg niet. Als jij je zinnen op pure chocolade met nootjes van merk A hebt gezet, dan is er niets anders dat voldoening geeft.”

Volgens Millie is het superbelangrijk om toe te geven aan deze honger: “Vergelijk het met een skippybal die je onder water probeert te houden. Je kunt ‘m nog zolang tegenhouden, op een gegeven moment moet ‘ie gewoon omhoog. En als ‘ie dan gaat, dan gaat ‘ie ook écht. Als je deze specifieke honger onderdrukt, dan komt er een moment dat je het niet langer tegen kunt houden. En dan blijft het niet bij dat ene stukje chocolade, maar wordt het meteen een hele reep.”

Tip van Millie: “De kunst is om er goed voor te gaan zitten en dat stukje chocolade heel bewust op te eten, er echt van te genieten. Alleen dan krijg je die mentale verzadiging waar je op dat moment naar zoekt.”

AAN DE SLAG MET JOUW HONGER

Ben je benieuwd naar waar jouw honger vandaan komt en wat je het beste kunt doen op zo’n moment? Met de tips van Millie kun je zelf aan de slag.

  1. Is het honger of toch dorst

    “Honger wordt vaak verward met dorst. Drink daarom eerst eens een glas water en wacht twintig minuten om te zien wat er gebeurt.”

  2. Waar heb je écht behoefte aan

    “Eten doen we vaak uit emotie. Daarom is het belangrijk dat je het principe van honger begrijpt. Stel jezelf de vraag: “Ben ik moe, verdrietig of misschien wel eenzaam? En heb ik dus eigenlijk niet gewoon behoefte aan een bed, iemand om mee te praten of een arm om me heen?””

  3. Voed jezelf op voedingsstoffen

    “Je kunt je dagelijkse calorieën in één keer binnenkrijgen met een Big Mac menu en twee uur later weer honger hebben. Dat komt omdat je wél de benodigde calorieën binnenkrijgt, maar niet de benodigde bouwstoffen om goed te kunnen functioneren. Wanneer je lichaam alleen de calorieën ‘afvinkt’, geeft het al snel een signaal af: ‘Joehoe, ik mis nog negentig procent!’ Voed jezelf dus op voedingsstoffen dan verdwijnt je honger en overeet je jezelf minder snel.”

  4. Zorg voor voldoende slaap

    “Bij slaapgebrek produceer je meer van het hormoon gherline wat een hongergevoel veroorzaakt. Het hormoon leptine, dat de eetlust onderdrukt, wordt juist verminderd. Zonder goede nachtrust kun je dus de hele dag honger hebben met overeten tot gevolg.”

  5. Een lichaam in balans

    “Onverzadigbare honger is een signaal dat er iets niet klopt. Het heeft vaak te maken met een verstoorde hormoonbalans, stress, gebrek aan slaap, medicatiegebruik óf eenzijdige voeding. Het is belangrijk om erachter te komen waar je honger vandaan komt. Want wie te lang de verkeerde honger voedt, kan op termijn allerlei fysieke en mentale klachten ontwikkelen. Het ontwricht je lichaam en je systeem. Tijd voor actie dus!”

  6. Houd een snackdagboek bij

    “Vind je het lastig om de oorzaak van jouw honger te achterhalen? Houd een snackdagboek bij! Noteer hierin het tijdstip, welke vorm van honger je hebt, hoeveel honger je had, of en wat je gegeten hebt, of het voedzaam was of juist een snack, waar je was op dat moment, met wie en hoe je je voelde. Als je dit twee weken doet, ga je zien wat de rode draad is. Zodra je die in beeld hebt, kun je in kleine stapjes werken aan verandering.”

De kunst is om er goed voor te gaan zitten en dat stukje chocolade heel bewust op te eten, er echt van te genieten

malin-k-1ul5a6YLapo-unsplash

GENERATIE-MANAGEMENT

JE KUNT DE JONGSTE GENERATIE EEN BEETJE ZIEN ALS ‘EEN GROEP KANARIES IN DE MIJNEN

Tegen het einde van de twee-wekelijkse teamvergadering veert de 26-jarige junior enigszins ongeduldig op: “Graag zou ik ook nog wat inbrengen, ik heb nog wel een idee over hoe we onze klanten op een heel andere manier zouden kunnen benaderen.” Haar manager kijkt haar vriendelijk aan en zegt: “Ah, dat is prima. Werk het maar uit op één A4, dan zal ik het beoordelen en kunnen we het er in de volgende meeting met elkaar over hebben.”

Wég energie. Bij iedereen. Voor de junior is de energie al uit het initiatief. Voor de manager gaat een suf en passief, papieren beoordelingstraject in werking. Het initiatief zelf verliest momentum, ervaren collega’s krijgen geen kans om mee te denken, het idee wordt een agendapunt op de volgende managementvergadering. Herkenbare situatie? Dit is een van de tientallen voorbeelden die generatiedeskundige Aart Bontekoning zonder nadenken geeft als het gaat om generatiemanagement. “Alle werk-energie en enthousiasme gaat hier direct verloren aan een verouderde reactie op een nieuw voorstel. In dit voorbeeld loopt de jonge generatie echt vast op een reflex van de generatie daarvoor. In plaats van vragen wat de junior nodig heeft om haar plan uit te voeren, wordt het automatisch een verouderd bureaucratisch proces ingetrokken.

”VEEL JONGEREN VERLIEZEN ENERGIE EN FRISHEID IN HUN WERK DOOR VEROUDERDE PROCESSEN”

Als je die energievretende processen binnen organisaties niet tijdig update, lopen de jongeren in no-time intern tegen een muur, verliezen de oudsten hun kostbare vitaliteit en draait vervolgens de hele organisatie hierop vast.”

De sleutel, zegt Bontekoning, ligt bij de jongere generaties. En in een rap vergrijzende samenleving is het tijdig aanpassen van samen-werkingsvormen en het updaten van de automatische piloot van de voorgaande generaties, van het allergrootste belang. Een (vergrijsde) organisatie waarin de oudere generaties openstaan voor de updates van de jongste en het updaten actief steunen, is aantrekkelijk voor alle generaties én voor klanten of cliënten. Het vergroot de overlevingskans.

ENERGIEVERLIES ALS VITAAL SIGNAAL

In de honderden organisaties die Aart als veranderkundige al sinds 2000 onderzocht, komen vaak dezelfde problemen naar boven. En altijd met als primaire trigger energieverlies, een uiterst vitaal signaal. Veel jongeren verliezen die energie en frisheid in hun werk door verouderde processen. Samenwerkingsvormen, procesmatige besluitenvorming, top-down leidinggeven, onnodig vergaderen, traag veranderen; allemaal zaken die in veel organisaties over de houdbaarheidsdatum heen zijn. In het updaten van gedateerde manieren van doen, spelen nieuwe generaties een hoofdrol. Iedere nieuwe werkende generatie draagt updates naar binnen om de gedateerde sociale processen in de eigen (organisatie)cultuur te verversen. Aart: “Je kunt de jongste generatie een beetje zien als ‘een groep kanaries in de mijnen’, waarmee mijnwerkers vroeger het klimaat in de mijnschacht peilden. Kanaries die van hun stokjes vielen, waren het signaal dat het werk- klimaat serieus ongezond werd. Dat is in een organisatie net zo: wanneer jongeren daar snel hun nog frisse werkenergie verliezen, worden door de oudere generaties in die werkomgeving doorgaans (te) veel verouderde sociale processen herhaald. Hierdoor daalt de overlevingskans voor organisaties en hun werknemers in deze veranderende wereld.”

PA, JE ZIT HIER NIET OP JE WERK HOOR

Gedateerde processen nemen ook bij de oudere generaties werkenergie weg, maar daarvan zijn ze zich vaak niet bewust. “Dat sluipt er ongemerkt in. Maar als je alle generaties in kleine groepen vraagt om een top vijf te maken van wat de meeste werkenergie wegneemt, dan ontdekken alle generaties dat ze dezelfde punten noemen. Het is dan voor iedereen direct duidelijk welke zaken aan een update toe zijn. Wanneer de oudere generatie openstaat voor die vernieuwing en zij de jongere generatie actief steunt met hun eigen werk/levenservaringen, komt dat updateproces op gang. Veel ervan werkt op basis van gelijkwaardigheid, iets wat thuis vaak gemakkelijker te hanteren is dan in de werksfeer.”

Over het algemeen gaat het in Nederlandse huiskamers wel goed tussen die verschillende generaties, vindt Bontekoning. “Opvallend is dat ouders en kinderen op sociaal gebied best gelijkwaardig en vrij met elkaar omgaan. Wanneer de oudere generatie in de werksfeer met de jongeren omgaat zoals ze dat met hun eigen kinderen doet, gaat er veel meer automatisch goed. Maar dan moet je dus wél dat verouderde gedrag loslaten.”

De belangrijkste update van verouderd gedrag door de Millennials (1985-1999) is het van binnenuit zelf veranderen samen met hun ervaren collega’s en met steun van hun managers, in plaats van top down ‘van buitenaf’ veranderen. ”Een typisch voorbeeld ook van hoe een gezonde vitale organisatie dat nu ook doet. Als iedereen binnen de organisatie dát doet wat energie oplevert en daarin de andere generaties bewust inspireert en meeneemt, dan houd je ook op het vlak generatie-diversiteit je team en de gehele organisatie scherp en vitaal. En dat is een continu proces, want om de vijftien jaar volgt er een nieuwe generatie.” Generatie Z (2000-2014) is al onderweg met een volgende update…

iStock-1284856826

Skip de strijd met de snoozeknop

POSITIEVE OCHTENDROUTINE

De wekker gaat: rise and shine! Of toch niet? Ben jij elke ochtend weer verwikkeld in een hevige strijd met de snoozeknop? Dat kan écht anders. Volgens Hal Elrod, schrijver van de internationale bestseller Miracle Morning, kun je in dertig dagen aan de hand van zes nieuwe gewoontes werken aan meer focus, zelfbewustzijn en een succesvoller, maar bovenal rijker en bevredigender leven. En dat allemaal vóór 8 uur ’s ochtends! Klinkt te mooi om waar te zijn. Zou je denken! Maar Willeke Zorg, eigenaresse van trainingshotspot Workoutclub in Rotterdam, weet inmiddels wel beter. “Het is fantastisch. Echt. Ik ben zo enthousiast, zou het liefst hier op de Lijnbaan gaan staan flyeren.”

Mocht je nog nooit van Hal Elrod gehoord hebben; de man is het levende bewijs dat het voor iedereen mogelijk is om tegen slag te overwinnen en het meest bijzondere leven op te bouwen dat we ons maar kunnen voorstellen. Op twintigjarige leeftijd werd hij aangereden, was hij zes minuten dood, brak hij elf botten, liep hij blijvende hersenschade op en kreeg hij te horen dat hij misschien nooit meer zou kunnen lopen. Hij weerstond de logica van de artsen en werd een top presteerder binnen zijn bedrijf, een ultramarathonloper, een bestseller auteur, hiphopartiest, echtgenoot, vader en internationaal gastspreker.

EEN MAGISCHE OCHTEND

Zo, daarmee is de toon voor de rest van dit artikel in ieder geval alvast gezet. Willeke was na het lezen van deze omschrijving ook overtuigd: “Ik moet eerlijk zeggen dat dit het 1080e zelfhulpboek was dat ik kocht. Zou een boekwinkel kunnen beginnen, zeg maar. Maar Miracle Morning is echt iets bijzonders. Op het moment dat ik er tijdens de zoveelste lockdown mee in aanraking kwam, veranderde het alles. Kort voor Corona startte ik mijn eigen onderneming. Eigenlijk was de Workoutclub nog maar net open toen alles op slot ging. De afgelopen twee jaar waren ontzettend stressvol. Er waren momenten waarop ik het echt even niet meer zag zitten. Tijd voor verandering dus. En Miracle Morning bracht die verandering waar ik naar op zoek was. Nu sta ik elke dag om 5.15 uur op en ik zeg je eerlijk: ik zou niet anders meer willen. Ik ga met een fijn gevoel slapen en spring ook weer vrolijk uit bed. Als ik één of twee dagen ‘oversla’ ben ik direct uit balans.”

De zes gewoontes die volgens Elrod levensveranderd zijn, worden in het Engels SAVERS genoemd en helpen je bij een positieve ochtendroutine:

  • De S is van silence
  • De A is van affirmations
  • De V is van visualisation
  • De E is van exercise
  • De R is van read
  • De S is van scribe

“Het is fantastisch. Echt. Ik ben zo enthousiast, zou het liefst hier op de Lijnbaan gaan staan flyeren.”

SCHRIJF OP DIE DOELEN

In het geval van Willeke: mediteren, leren, visualiseren, bewegen, lezen en schrijven. “Als mijn wekker gaat, schiet ik direct in mijn sportkleding voor een rondje sprinten. Het is zo fijn om buiten te zijn als de hele stad nog slaapt. Na het sporten mediteer ik of doe ik ademhalingsoefeningen. Die van Wim Hof zijn een echte aanrader. Daarna ga ik ‘journallen’, schrijven over alles waar ik dankbaar voor ben. Dat klinkt suf, maar we nemen dingen zo gemakkelijk voor lief. Door het op te schrijven, sta je er ook echt bij stil en dat is fijn. Vervolgens ga ik aan de slag met mijn doelen. Mijn dagdoel, weekdoel of mijn doelen voor komende maand of het komend jaar.

Je doelen opschrijven en visualiseren door middel van een roadmap levert je zoveel op. Dan weet je waar je naartoe werkt. Waar doe je het anders voor? Stil staan bij de dingen die je wilt bereiken en stil staan bij het feit dat het ook echt gelukt is. Dat geeft een voldaan gevoel. Opschrijven dus! Hoe klein je doel ook is. Doe je dat niet, dan gaat alles zó aan je voorbij. Voordat je het weet is er weer een jaar om en heb je geen idee wat je nou eigenlijk gedaan hebt. Zonde!”

Willeke steekt haar enthousiasme niet onder stoelen of banken. Sterker nog: ze verheugt zich er de avond van tevoren al op dat ze de volgend ochtend weer ‘mag’: “Ja, dat klinkt raar. Ik weet het. En als ik om half zes in de lift naar beneden sta, denk ik ook met regelmaat: “Je bent toch eigenlijk gewoon knettergek, ga terug je bed in!”, maar dat moment voor jezelf, dat even alleen in de wereld zijn, dat is één grote energiebooster.
Je staat direct ‘aan’ en begint super positief aan de dag. Natuurlijk word je gedurende de dag met tegenslagen geconfronteerd, maar sinds ik deze routine heb, kan ik ze zoveel beter aan. Je hebt gewoon alles al gedaan, terwijl de hele wereld nog op één oor ligt. Dat pakt niemand je meer af. Het is zo cool.”

PAK JE MOMENT

Zo vroeg opstaan en ‘jouw’ moment pakken, heeft allerlei voordelen. Een
uur of anderhalf voor jezelf, is een verademing. Even tijd om te doen wat jíj wilt of je doelen te bepalen, voordat je weer bereikbaar bent voor je partner, familie of collega’s. Het zorgt ervoor dat je blij en energiek wakker wordt en
super productief bent. Het geeft rust,
is stressverlagend en je kunt alles wat op je pad komt, veel beter handelen. Willeke kan dat beamen: “Wie zichzelf heeft voorgenomen om in de avond
te sporten, moet regelmatig van dat plan afwijken. Omdat werk uitloopt bijvoorbeeld of omdat er binnen het gezin iets is. Als je in de ochtend alles doet voor jezelf wat je wilt doen, dan komt er nooit wat tussen. Dat geeft zo’n kick. Miracle Morning is allesbehalve zweverig, gewoon lekker simpel en concreet. Iedereen kan dit doen en je kunt er op je eigen manier invulling aan geven. Je hoeft geen anderhalf uur eerder op te staan. Driekwartier is ook helemaal prima. Al begin je met zes minuten, je kunt het doen zoals je het zelf wilt. Op een manier die bij jou past en waar jij je goed bij voelt. Echt, het zou zoveel depressies en stressgerelateerde klachten kunnen voorkomen. En ik kan het weten. Ik ben ontzettend dankbaar voor wat het mij gebracht heeft en hoe ik me nu voel.”

pexels-karolina-grabowska-4386467_extrageel

De zin van ziek zijn

ELK NADEEL HEB Z’N VOORDEEL

De zin van ziek zijn. Oorspronkelijk is dit de titel van een boek uit 1983. Volgens de auteurs, de Duitse psychotherapeuten Dahlke en Dethlefsen, worden we pas ziek als we ons ergens tegen verzetten of iets verdringen. In hun theorie zijn ziektesymptomen lichamelijke verschijnselen van iets psychisch. Deze ‘conflicten’ in onszelf uiten zich dan via ziekten en pijn. Hoofdpijn, infecties, stress, maagklachten; volgens de heren is het allemaal te herleiden naar onze psyche. Of zoals van Kooten en de Bie’s Klisjeemannetjes het ooit in goed Haags zeiden: “Fysiek is altijd psychisch”.

Bram Bakker geeft als basisarts en ex-psychiater zijn visie op de zin van ziek zijn. Bakker: “Fysiek is altijd psychisch is wel heel erg kort door de bocht. De legendarische haptonoom Ted Troost, die Rijkaard, Gullit en van Basten behandelde, schreef een boek met de titel Het lichaam liegt nooit. En dát is waar. We kunnen met ons hoofd allerlei trucs uithalen. Zoals houden van een partner die totaal onbetrouwbaar is. Of denken dat we koning van Spanje kunnen worden. Ons hoofd is echt tot alles in staat, maar ons lichaam niet. Het lijf is de meest pure informatiebron die we hebben. Elk signaal wordt opgevangen en doorgegeven. Dat kan leuk zijn zoals opwinding en minder leuk zoals pijn.

“Ziekte ontstaat in het lichaam. De informatiestroom gaat vanuit het lichaam naar de hersenen, daar beginnen de manipulaties van het brein direct. Stel, je breekt je been. Dan gaat er een signaal vanuit dat gebroken been richting het brein. Een zinvol signaal om te krijgen, want er mankeert iets. Toch zijn wij mensen dan nog in staat om er op elke mogelijke manier op te reageren, zelfs doen alsof er niets aan de hand is. Het feit dat het been gebroken is, is niet onderhandelbaar. Wat ons brein doet met die informatie is oneindig in te vullen. Dus is de vraag: “Wat doen we dan met dit signaal?”

Als je hoofdpijn krijgt van naar het scherm staren, dan zegt jouw hoofd je eigenlijk ‘Hou op met naar het scherm te staren’. Veel mensen gaan toch nog even door voor het halen van hun deadline. Ze negeren de hoofdpijn en nemen een paracetamol. Dat pilletje onderdrukt de directe klacht, maar het lost de reden van de hoofdpijn niet op. Zo creëer je onbalans. Net als deze hoofdpijn is een ziekte in feite ook onbalans. Kijk dan niet meteen naar wat het medicijn is, maar naar wat de onbalans veroorzaakt.

Onze samenleving is totaal gemedicaliseerd. We zien voortdurend klachten en symptomen, die moeten blijkbaar zonder omwegen bestreden worden. We denken dus nauwelijks na over onze klachten. Over waar ze vandaan komen en wat ze ons vertellen. Begrijp me niet verkeerd, wanneer ik zelf een ziekte krijg, ga ik met een gerust hart naar een medisch wetenschapper. Toch probeer ik me daarnaast af te vragen: “Waarom krijg ik dit? Wat zit erachter?”

TINNITUS IS GEEN OORZIEKTE

“Ik had een klant die bij me kwam met ernstig oorsuizen, tinnitus. De KNO-arts kon niets bijzonders vinden. Maar dat is bijna altijd zo bij tinnitus. Ik vroeg aan die meneer waar hij op vakantie was geweest afgelopen zomer. Hij keek me eerst verrast aan en vertelde vervolgens dat hij een huis had gehuurd in Toscane. Het was een fijne vakantie met het gezin. Toen vroeg ik ‘m, hoe het met het oorsuizen was tijdens de vakantie. Je voelt ‘m aankomen: hij antwoordde dat hij er toen niet zoveel last van had. “Fijn”, zei ik, “dan zijn we klaar: ga een beetje leven alsof je in Toscane op vakantie bent.” Toen werd hij boos; want daar heeft hij geen tijd voor, die vakantie had veel geld gekost en hij kon echt niet zomaar rustiger aan gaan doen…

Da’s prima meneer, maar laten we dan niet doen alsof tinnitus een oorziekte is! Leren ontspannen zou ongetwijfeld helpen. Of op z’n minst verkennen wanneer het meer of minder is, dan heb je in ieder geval een richting voor jezelf. Pak een beetje zelfregie. Ervaar je een klacht, dan is mijn eerste advies: Ga niet gelijk iets doen. Voel even wat er gaande is en neem de tijd om te ervaren of het erger wordt of weggaat. Word je bewust van hetgeen je voelt. Waarnemen, wat voel ik nu precies. En denk na over waar dit vandaan zou kunnen komen. En dan kun je daarna altijd nog een dokter bellen.

Elke kwaal is altijd het symptoom van iets. Het archetypische voorbeeld is dat we denken dat burn-out klachten ziekteverschijnselen zijn. Maar burn-out klachten zijn juist signalen van het lichaam dat er sprake is van overbelasting. Veel van de klachten die op het werk ontstaan, zijn vaak te herleiden naar onvrede over het werk of de relatie met de werkgever. We weten ook echt dat een burn-out vaker voorkomt bij mensen die niet gelukkig zijn in hun werk. Sommige van deze zaken zijn vrij eenvoudig te verklaren, maar mensen willen het vaak niet zien. Je gaat het pas zien als je het doorhebt.

In de psyche kun je de oplossing vinden van een fysiek signaal. Je hoofd doet iets met alles wat het lijf voelt. Dankzij dat signaal kun je reageren op wat er in je omgaat, op welke manier dan ook. En dat maakt ziek zijn zinvol. Of zoals mijn grote held Johan Cruijff het zei: “Elk nadeel heb z’n voordeel.”

Ga niet gelijk iets doen. Voel even wat er gaande is en neem de tijd om te ervaren of het erger wordt of weggaat. Word je bewust van hetgeen je voelt. Waarnemen, wat voel ik nu precies. En denk na over waar dit vandaan zou kunnen komen. En dan kun je daarna altijd nog een dokter bellen.

Het verhaal van jan

“Ziekte ontstaat in het lichaam. De informatiestroom gaat vanuit het lichaam naar de hersenen, daar beginnen de manipulaties van het brein direct. Stel, je breekt je been. Dan gaat er een signaal vanuit dat gebroken been richting het brein. Een zinvol signaal om te krijgen, want er mankeert iets. Toch zijn wij mensen dan nog in staat om er op elke mogelijke manier op te reageren, zelfs doen alsof er niets aan de hand is. Het feit dat het been gebroken is, is niet onderhandelbaar. Wat ons brein doet met die informatie is oneindig in te vullen. Dus is de vraag: “Wat doen we dan met dit signaal?”

Als je hoofdpijn krijgt van naar het scherm staren, dan zegt jouw hoofd je eigenlijk ‘Hou op met naar het scherm te staren’. Veel mensen gaan toch nog even door voor het halen van hun deadline. Ze negeren de hoofdpijn en nemen een paracetamol. Dat pilletje onderdrukt de directe klacht, maar het lost de reden van de hoofdpijn niet op. Zo creëer je onbalans. Net als deze hoofdpijn is een ziekte in feite ook onbalans. Kijk dan niet meteen naar wat het medicijn is, maar naar wat de onbalans veroorzaakt.

Onze samenleving is totaal gemedicaliseerd. We zien voortdurend klachten en symptomen, die moeten blijkbaar zonder omwegen bestreden worden. We denken dus nauwelijks na over onze klachten. Over waar ze vandaan komen en wat ze ons vertellen. Begrijp me niet verkeerd, wanneer ik zelf een ziekte krijg, ga ik met een gerust hart naar een medisch wetenschapper. Toch probeer ik me daarnaast af te vragen: “Waarom krijg ik dit? Wat zit erachter?”

CLAP-_E1A2835

Een persoonlijke zoektocht op weg naar vitaliteit

“JE VITALITEIT IS HEEL VANZELFSPREKEND, TOTDAT ZE NIET MEER VANZELFSPREKEND IS!’ ZELF HEB IK DIT IN DE ZOMER VAN 2015 AAN DEN LIJVE ONDERVONDEN. IK STOND ’S OCHTENDS OP EN MERKTE DAT IK VAN DE ENE OP DE ANDERE DAG DUBBEL ZAG.”

Met deze woorden opent het boek Vitalogie! van Klaas Koster, de eerste vitaloog van Nederland. Hij schreef het boek als praktische handreiking om met meer energie en zelfregie dagelijks aan het werk te zijn. In gesprek met Klaas ontdekken we wat vitalogie inhoudt, wat het voor hem persoonlijk betekent en
wat hem drijft om zijn visie met iedereen te delen.

KLAAS KOSTER (1974)
IS EEN GEDREVEN EN AMBITIEUZE VEERTIGER, BLAKEND VAN DE ENERGIE. DE POSITIVITEIT EN BEVLOGENHEID STRALEN VAN ‘M AF.

“Wat dat betreft ben ik niet veel veranderd, maar heb nu wel
een duidelijk doel en het besef dat ik sommige zaken anders moet aanpakken omdat ze anders simpelweg niet vol te houden zijn.” In de tijd van het bovengenoemde voorval was Klaas net gestart als zelfstandig ondernemer. Vol energie en met de bewijsdrang om zijn werk als zelfstandig trainer/coach in een franchiseorganisatie te laten slagen. “Ik hielp organisaties om effectiever te communiceren, klantgerichter te denken en te zijn. Allemaal resultaatgerichte zaken. Zo resultaatgericht ben ik zelf
ook, dat versterkte elkaar. Ik wilde graag het maximale uit m’n werk halen voor een organisatie en voor mezelf.”

Voor die tijd werkte Klaas als inkoper bij een retailer. “Al na een paar jaar werd ik vanuit een talentprogramma commercieel directeur, de jongste die ze er ooit hadden gehad. Er werd best veel van me gevraagd en ik had nog lang niet alle kennis en kunde in huis. Ik werkte met plezier vanuit een ambitieuze bravoure, grotendeels
op kracht. Achteraf gezien heeft me
dat toen wel eens burn-out signalen opgeleverd; weinig slaap, een kort lontje, voortdurende onrust. Maar geen fysieke
klachten. Toch was het een serieus signaal. Ik trapte op tijd op de rem en ben gestopt.”

In die tijd als commercieel directeur kwam hij via een salesprogramma in aanraking met de trainer/coach van
wie hij later de kneepjes van het vak zou leren. “Hij liet me toen al weten dat hij me als franchisenemer diezelfde trainingen wel zag geven. Ik was 28 jaar oud, voelde me absoluut gevleid, maar ook nog veel te jong om voor een managementteam te gaan staan vertellen hoe het anders
kon. Dat voelde niet comfortabel. Ik wilde eerst nog andere avonturen aangaan. Maar het zaadje was geplant. Als trainer én als zelfstandig ondernemer.”

Na een tussenjaar Zuid-Amerika en Antarctica ging Klaas als commercieel directeur bij een sportwinkelketen aan de slag. “Daar werd opnieuw de zelfstandig ondernemer getriggerd; ik kreeg de kans om de formule over te nemen. Onderhandelingen waren zo goed als rond, leningen geregeld, contracten klaar om getekend te worden, maar op het altaar kwam de twijfel: “Is dit wel echt wat ik wil?” Rationeel de kans van m’n leven, gevoelsmatig totaal niet. Ik blies het lastminute af. Het voelde niet als mijn pad. Natuurlijk was dit vervelend op het moment zelf, maar het gaf me ook het mooie inzicht dat ik in dit soort belangrijke keuzes echt mijn hart moest volgen. En dat heb ik gedaan. Per toeval kwam ik die trainer van eerder weer tegen, raakte opnieuw in gesprek over zelfstandig trainerschap en ging de uitdaging aan. Dit gaf mij zin.”

VAN TRAINER NAAR VITALOOG

Toch was Klaas als trainer nog te veel met resultaat bezig en stond vijf dagen per week voor een groep. “Het is een mooi, ‘gevend’ beroep vol indrukken en wederzijdse energie. Vijf dagen trainen, inclusief administratie en acquisitie, was eigenlijk veel te veel. Bovendien gebeurde er toen van alles in mijn privésituatie. Maar liefst zeven life events tegelijkertijd, van een verhuizing en inbraak tot een negatief ivf-traject en het overlijden van mijn vader en schoonmoeder. Ik zocht ontspanning. Die vond ik door harder te gaan werken. Dat resulteerde al gauw in allerlei vage klachten. Eerst gaf ik mezelf nog de diagnose, ‘PHPD’: pijntje hier, pijntje daar. Maar uiteindelijk gaat het lijf schreeuwen: “Stop daar eens mee!” en dat resulteerde bij mij in diplopie, dubbelzicht. Ik werd wakker en zag alles dubbel, kon niet meer focussen, had geen balans en kon niet meer recht lopen. Echt eng. Mijn vrouw is oncologie-fysiotherapeut, dus bij haar gingen meteen alle alarmbellen af. De huisarts regelde ook direct dat ik naar het ziekenhuis kon. MRI’s gehad, ruggenmergonderzoek, checks naar een tumor, TIA, auto- immuunproblemen. In een paar maanden tijd kreeg ik alle mogelijke onderzoeken, maar er is nooit iets gevonden. Wel werd het steeds ietsje minder. Ik had alleen gedwongen rust genomen en uiteindelijk viel het beeld weer op z’n plek.” Klaas: “Er is nog nooit iemand ziek geworden van te hard werken. Wel van te weinig ontspannen. Vergelijk het met een telefoon; je kunt er de hele dag mee werken en bellen, maar hij moet ’s avonds wél aan de oplader. Vanaf dat moment ben ik me echt gaan verdiepen in hoe je het maximale uit jezelf en je talenten kunt halen zónder jezelf helemaal leeg te trekken. Het leven moet een cadans zijn, geven en nemen, ups en downs, maar het mag nooit al je energie kosten. Dus ging ik op zoek naar alle verschillende energiebronnen. Ik voelde op dat moment die nut en noodzaak. En zonder noodzaak geen verandering. Dus dat ben ik gaan doen. Ik zocht de koppeling tussen het fysiek, het bewustzijn en welke energiebronnen ik daarvoor kon tunen. Ik vond er vijf, zocht de onderlinge verbanden en verschillen en werkte dit alles uit in een integraal vitalogische denkwijze; de vitaliteitsschijf.”

DE VITALITEITS SCHIJF VAN VIJF

In de vitaliteitsschijf zie je in één oog opslag de verschillende energie bronnen die van invloed zijn op jouw vitaliteit: lichaam (fysiologisch), geest (psychologisch), omgeving (ecologisch) en zingeving (filosofisch). Dit gecombineerd met jouw zelfbewustzijn (vitalogisch) zorgt voor de juiste cadans. Het model is een cirkel, dynamisch en met elkaar verbonden, waar jouw zoektocht naar vitaliteit ook begint. Klaas legt uit waar zijn startpunt lag en wat dit in de andere schijven opleverde.

VITALOGISCH (zelfbewustzijn)

“Ik had duidelijk een nut en noodzaak om te gaan onderzoeken hoe ik er weer bovenop kon komen én blijven. Daar was bezinning en onderzoek voor nodig. Ik ben stil gaan staan om van daaruit nieuwe keuzes te maken.”

FYSIOLOGISCH (fysiek welzijn)

“Ik sliep niet goed, dus ik wilde meer slaapuren gaan maken en kijken hoe ik de kwaliteit van m’n slaap omhoog kon krijgen. Ook kwam ik niet meer aan sporten toe, was te druk. Toen ben ik gaan wandelen. Mijn grootste struikelblok, mijn hefboom, zat in ontspanning. Ik wist eigenlijk niet goed hoe ik moest ontspannen. Als ik al ontspanning zocht was het altijd actief: zeilen, mountainbiken. Dat werkt wel, maar als je fysiek al moe bent kun je soms beter op zoek naar een passieve vorm van ontspanning zoals wandelen, lezen of mediteren. Inmiddels doe ik ademhalingsoefeningen voor mijn dagelijkse ontspanning. Op mijn smartwatch kan ik zien wat het met m’n hartslag doet. Ik kan het overal toepassen en je hebt het ook altijd bij je. Erg handig!”

PSYCHOLOGISCH (mentaal welzijn)

“Een pleaser die niemand tot last wil zijn, zal niet snel een hulpvraag stellen. Dat was ik. Ik wilde het graag zelf doen en vond dat ik het ook zelf moest kunnen doen. In dat opzicht hebben mijn overtuigingen in eerste instantie niet geholpen. Die oplossing zat bij de ecologische schijf.”

ECOLOGISCH (sociaal welzijn)

“Het andere was m’n omgeving, die remde me niet echt af. Ik moest ze er wel bij betrekken. Ik heb vrienden, collega’s en met name mijn vrouw gevraagd of ze, wanneer ze zagen dat ik weer in de overdrive ging, mij daarop wilden wijzen. Dus ik ben echt begeleid door mijn directe omgeving. Ik werd geholpen om op de rem te trappen wanneer dat nodig leek.”

FILOSOFISCH (spiritueel welzijn)

“Met m’n positieve mindset en drive had ik deze bron eigenlijk al wel te pakken. Misschien mocht het qua zingeving zelfs wel ietsjes minder. Voor mezelf ben ik mijn ideaalbeeld gaan visualiseren. Daar heb ik context bij gezocht en mijn purpose in gevonden. Als je het kunt visualiseren, kun je het manifesteren. De vraag is dan niet ‘Wie ben jij?’ maar ‘Waarom ben jij?’. Voor mij was die zingeving om iets na te kunnen laten, dat doorgeven van wat voor mij gewerkt heeft in mijn herstel. Want die vitaliteit, die levensenergie, die gun ik iedereen.”

“VAAK ZIJN HET KLEINE STAPJES DIE JE WAT ENERGIE EN HET VERTROUWEN GEVEN, WAARDOOR JE OOK ANDERE DINGEN WEER KUNT OPPAKKEN”

pexels-whoiswasiq-2641773

DE BESTE VERSIE VAN JEZELF

PERSONAL BRANDING

Jouw personal brand ís die beste versie van jezelf. En die is niet wezenlijk anders dan de échte versie van jezelf; het is vooral de meest reële en bewuste versie van jezelf. Eén die gezien mag worden. En gehoord. Maar hoe presenteer je de ideale jij? Personal branding helpt je om je ware ik boven te krijgen en ‘m vol vertrouwen aan de buitenwereld te tonen.

Het klinkt zo pocherig, de beste versie van jezelf. Maar dat is het helemaal niet. Door na te denken over jouw identiteit, jouw imago en de impact van die twee factoren, kom je tot de kern van wie je bent, wat je kunt en wat je wilt. Het zijn die drie zaken die jou de stevigheid geven en het vertrouwen van anderen, om de kansen te grijpen en te krijgen om dat te doen waar jij energie van krijgt. En dat geldt zowel thuis als op je werk. Het is allemaal jij.

DE STOERE STAP NAAR ZELFREGIE

Oké, even een concreet voorbeeld. De secretaresse van een bankfiliaal zit al twaalf jaar trouw op haar post. Leuke plek, leuke collega’s. Niet veel nieuws onder de zon, maar prima. Twee avonden in de week richt ze zich studiematig op haar hobby fotografie en elke zaterdag staat ze als assistent-coach langs de lijn tijdens de hockeywedstrijden van de D1, het team van haar jongste zoon. Op kantoor weet niemand dat verder, op één collega na. Totdat er nieuwe portretfoto’s geschoten moeten worden voor de website en de fotograaf ziek afbelt… Haar collega oppert luchtig “Kun jij dat niet doen dan?” Dan neemt ze een dapper besluit. Die ochtend stapt ze naar haar manager en werpt zich op als fotograaf; laat het haar maar regelen. Het was even onwennig, maar ze coachte iedereen in de juiste pose en de portretten zijn fantastisch. De nevenfunctie van fotograaf beklijft en ze is niet langer die dame van de telefoon en administratieve rompslomp. Sinds die dag zit ze beter in haar vel dan ooit. Op haar werk, in haar studie, langs de lijn. Ze doet nu nóg meer wat ze wil doen en nam daarin zelf de regie. Hoe stoer is dat! Daarin schuilt de kracht van personal branding.

Veel mensen vinden bovenstaande stap enorm lastig. Ze zijn zomaar het bedrijfsleven ingerold vanuit een studie en rollen weer door. Maar zonder een echt doel lopen velen daar op een gegeven moment op vast, ze missen een promotie, krijgen een volgende functie niet. En dan komt het erop aan. Stel jezelf de vraag waar jij energie van krijgt, waar jij waarde kúnt en graag wílt toevoegen. En dat bespreek je niet in een functioneringsgesprek alleen. Daarin moet je zelf de regie nemen. Om de juiste richting voor jezelf te bepalen is personal branding cruciaal. Want wanneer jij de regie zelf in handen hebt, je doet wat je wilt doen en daarin gekend wordt, dan straal je dat ook uit.

JOUW PERSONAL BRAND IN DRIE STAPPEN

Een gedegen personal brand, ontstaat door jouw drie I’s te bepalen: identiteit, imago en impact. Personal branding start vanuit je karakter, je vaardigheden, passies en talenten. En daar zit ook werkervaring in, want jouw ervaring is uniek. Alles bij elkaar bepaalt dit jouw identiteit. Bekijk jezelf hiervoor vanuit verschillende perspectieven; waar was je goed in als kind, wat vind je leuk om te doen, waar mag een ander jou voor wakker maken? En natuurlijk zijn ook ambities onderdeel van jouw identiteit, die bepalen je doel. Want zonder doel geen beweging. Dus als je echt een stap wilt zetten, is onderzoek naar jouw identiteit het startpunt.

Fast forward; nu jij voor jezelf veel beter weet wie je bent, komt het dan ook zo over? Ervaren jouw omgeving, je collega’s, klanten, kennissen of zelfs je familieleden dat ook zo? Kortom, komt jouw imago overeen met jouw identiteit. Het antwoord op deze tweede stap op de zoektocht naar jouw personal brand, kun je in de vorm van feedback ophalen bij anderen. Stel de vraag hoe een ander je ziet. Durf jij puur en oprecht jezelf te zijn? Doe je de dingen op jouw manier, of doe je sommige dingen juist niet? Veel mensen die opgevoed zijn met het idee dat het belangrijk is wat anderen van je vinden bijvoorbeeld, zijn veel meer bezig met sociaal gewenst gedrag. Daar is helemaal niets mis mee, maar dat kost onbewust veel energie en anderen prikken misschien door die mismatch met jezelf heen.

Als jij weet wie je bent, waar je voor staat en hoe je omgeving dat ervaart, dan kun je daarin keuzes gaan maken. Keuzes zoals, wat doe ik met de feedback uit mijn omgeving, hoe ga ik daarmee om. Dan is het tijd voor de derde stap: bepaal jouw impact, de manier waarop jij je manifesteert. Dus ook hoe je bijvoorbeeld omgaat met social media. Daarop kun je zelf veel regie houden. De keuzes voor kanalen, de teksten die je typt, de foto’s die je kiest, maar ook de groepen, clubs organisaties waar jij je prettig bij voelt. Alles is onderdeel van jouw brand.

“GUN HET JEZELF GEZIEN TE WORDEN”

Jouw personal branding geeft een richting voor jezelf. Uiteindelijk bepalen jouw persoonlijk leiderschap en de wijze van communiceren of je het ook daadwerkelijk gáát doen. Jouw doel ook echt bereikt. Dat vraagt consistentie vanuit gedrag en karakter, dus van binnenuit. Maar daar moet je buitenkant dan ook wel een beetje op aansluiten. Een eerste indruk doet heel veel. Ben vooral wie je bent, al vragen sommige momenten, functies of gelegenheden om wat extra sturing van jezelf. Past jouw outfit bij de gelegenheid? Leef je op van die gele jurk? Maakt die nieuwe bril je niet onnodig oud? Allemaal zaken waarmee je anderen op het verkeerde been kunt zetten over jezelf, maar ook zaken die mogelijk bijdragen aan jouw zelfvertrouwen en uitstraling. Realiseer je ook dat nieuw gedrag – zoals bijvoorbeeld juist wel communiceren terwijl je voorheen liever je mond hield – in het begin best onnatuurlijk voelt. Maar door het vaker te doen, wordt het ook ‘eigen’. Eén tip: doe vooral wat goed voelt en wat vanuit jouw pure, authentieke ‘ik’ bijdraagt aan het bereiken van jouw doel. Jouw personal brand moet je iets opleveren. Het is wie je bent, de beste versie van jezelf zelfs. En die mag gezien worden!

Jocelyn Rebbens is economisch psycholoog. Ze geeft training, workshops en coaching op het gebied van o.a. personal branding en persoonlijk leiderschap en heeft veel ervaring in management development en marketing van professionals in organisaties.

pexels-hamann-la-1205033

WAT GEEFT JOU ZIN?

Alwin Lusing gooide een aantal jaren geleden al zijn mitsen en maren opzij, en zette de stap om te gaan doen waar hij energie van krijgt. Hij verruilde zijn carrière als beleids adviseur in duurzame inzetbaarheid voor een rol als docent in het basisonderwijs. Nu staat hij elke dag vol energie en positiviteit op.

Alwin: “In mijn studiekeuze twijfelde ik tussen P&O en Pabo. Ik koos voor de eerste, vooral omdat dit een bredere opleiding is. Vanuit daaruit ben ik met veel plezier een baan ingerold. In het begin was ik betrokken bij het directe proces, de menselijke kant. In de vijftien jaar daarna groeide ik door tot beleids adviseur, maar bewoog daardoor steeds verder bij het mensenwerk vandaan. Ik adviseerde management lagen over goede communicatie met hun medewerkers van achter mijn computer. Ik had eigenlijk geen zicht meer op de mensen zelf of op het resultaat van mijn werk. Uiteindelijk kreeg ik daar helemaal geen energie meer van. Laat staan voldoening.

”IK ONTDEK DAGELIJKS HOE FIJN HET IS OM TE DOEN WAAR IK ENERGIE VAN KRIJG. OM NIET TE BLIJVEN HANGEN IN ‘IK WEET WAT IK HEB EN IK WEET NIET WAT IK KRIJG’”

In diezelfde periode kwamen de personeels tekorten in het basisonderwijs volop onder de aandacht. En dat vlammetje voor het onderwijs was nooit echt gedoofd. De mogelijkheden voor zij-instroom werden zelfs aangepast om dit tekort deels op te lossen. Vanuit het besef dat ik nog zeker vijfentwintig actieve arbeidsjaren in het vooruitzicht had, voelde het als nu of nooit. Ik heb het daar toen heel uitgebreid met mijn partner over gehad en die zei me: “Als jij dat wilt, moet je het doen.” Dus ben ik gestart met een aantal meeloopdagen, daarna toelatingen, assessments en sinds september 2021 sta ik officieel voor de klas. En nu ik er sta, weet ik ook echt dat het de juiste keuze was. Dit hoort gewoon bij mij!

Het eerste waar ik dat aan merkte was het directe contact, de interactie met de kinderen. En daar krijg ik ook echt veel energie van, van die interactie. Dat heb ik eigenlijk wel heel lang gemist, ontdek ik nu. Daarnaast ontdek ik dagelijks hoe fijn het is om te doen waar ik energie van krijg. Om niet te blijven hangen in ‘ik weet wat ik heb en ik weet niet wat ik krijg’. Uiteindelijk is elke stap die je zet er één. En mocht je niet ineens de juiste stap zetten, zet je gewoon weer een andere, in dat opzicht heb je nooit echt iets te verliezen. Maar dan moet je het natuurlijk wel durven doen. Je kunt best wat mitsen en maren zien, maar je moet ook afwegen hoe belangrijk die zaken voor je zijn. Zo ben ik er bijvoorbeeld in salaris niet bepaald op vooruitgegaan, maar daartegenover staat dat ik ook meer vrije dagen heb en elke dag weer met veel plezier naar m’n werk ga. En dat levert me veel meer op. Ik sta veel energieker op. Ik voel veel meer bevlogenheid. Het voelt daarin als meer dan werk.

Vorig jaar heb ik aan groep 8 de hele dag een les gegeven over vitaliteit. Over slapen, voeding, keuzes maken, ontspanning, dat was ontzettend leuk. Een onderdeel daarvan was de pakjes-inspectie. Kinderen inspecteerden zelf hun pakjes drinken op de hoeveelheid suiker. Een aantal kwam de volgende dag op school met ander drinken. Het had ze dus echt aan het denken gezet. Zo’n mooi stapje in de bewustwording van die kinderen. Daar word je toch blij van! Zo levert het niet alleen mezelf veel moois op, maar heeft het ook een positief effect op anderen. Dát geeft mij zin!”

“Nu ik voor de klas sta, weet ik ook echt dat het de juiste keuze was. Dit hoort gewoon bij mij!”

Load More