Editie 6

Als we aan topsporters denken, zien we vaak het grote podium en de glimmende medailles. Maar wat vraagt het om daar te komen? Hoe blijven sporters zoals Sander de Wijn en Renée van Laarhoven – hockeyers aan de top – in balans te midden van druk en verwachtingen?

In dit openhartige gesprek delen ze hun verhaal over offers, veerkracht en wat écht belangrijk is.

Vele wegen leiden naar het erepodium

Hij het grote talent, zij de veerkrachtige teamplayer. Hij ondernemend, zij reflectief. En beiden een grote passie voor hockey. Sander en Renée bewandelden ieder een eigen pad naar sportsucces. Als koppel leerden ze daarbij van elkaars kracht en perspectief waardoor ze niet alleen als sporters, maar ook als mensen groeiden. En dat blijven ze doen!

Renée, Olympisch, Europees en wereldkampioen, droomde als jong meisje al van een plek bij de Oranje Dames. “Ik schreef in mijn dagboek dat ik hockeyinternational wilde worden,” vertelt ze. Haar weg ernaartoe was allesbehalve een rechte lijn. “Ik werd regelmatig niet geselecteerd en twijfelde dan aan mezelf. Werd ik er eigenlijk nog wel blij van? En als dat niet zo was, wilde ik mijn doel dan alsnog behalen? Door hierover te praten met een mental coach, leerde ik al op jongere leeftijd op een leuke manier het maximale uit mezelf te halen. Het hielp me om een goede én gelukkige hockeyer te worden.”

Sander, Olympiër, Europees en wereldkampioen, had een andere ervaring. “Ik werd al vroeg gezien als een groot talent. De wereld lag aan mijn voeten en mijn gezicht prijkte op billboards. Maar na de spelen in Rio 2016 – waar we vierde werden – werd mijn veerkracht op de proef gesteld. Thuiskomen voelde als falen, een walk of shame. En wie was ik eigenlijk los van prestaties? Ik besloot mijn studie af te ronden en mezelf ook buiten hockey te ontwikkelen. Mark Tuitert zei ooit: succes is niet hetzelfde als geluk. Daar sluit ik me intussen helemaal bij aan. Succes koppelen aan resultaten maakt je kwetsbaar, want je hebt er niet altijd invloed op. Deze denkwijze maakt me een completer mens, en daarmee misschien wel een betere hockeyer.”

De prijs die je wint

In topsport draait het om scoren – of stoppen, in het geval van verdedigers Renée en Sander. Toch zijn beiden het erover eens: de weg naar succes maakt minstens zoveel indruk als de overwinning zelf. De medaille schittert, maar het proces ernaartoe zorgt voor blijvende glans.

Renée kijkt trots terug op haar eerste wereldtitel en de Olympische gouden plak. “Die momenten zijn natuurlijk uniek,” vertelt ze. “Maar wat me het meest bijblijft, is het teamgevoel. In aanloop naar de Olympische Spelen hebben we ons gericht op transparantie, samenwerking en motivatie – iets dat na jaren zeker ruimte nodig had. Naast tactiek spraken we veel over wat ons drijft, wie we zijn en waar we staan. Als nieuw teamlid was dat wennen, maar het bracht ons dichter bij elkaar én als kers op de taart wonnen we goud. Ook afgelopen zomer werden we hechter tijdens een feedbacksessie waarin we dieper ingingen op persoonlijke uitdagingen zoals blessures en verlies. Voor mij zorgt dat voor teamgevoel, en juist dát vind ik het mooiste aan de sport.”

Sander stond er vroeger anders in. “Ik wilde gewoon presteren en resultaten behalen. Maar tegenwoordig hecht ik veel meer waarde aan het proces daarnaartoe. Ik word liever herinnerd als een betrouwbare en behulpzame teamgenoot dan alleen als een goede hockeyer. Zoals Floris die in 2012 onze aanvoerder was; hij speelde destijds niet zijn beste wedstrijden, maar liet het team met zijn positieve energie beter presteren.

Mijn mooiste herinneringen gaan niet over hoe teamgenoten speelden, maar over hoe ze me lieten voelen. De sterke verbinding binnen het team tijdens de Olympische Spelen in Londen 2012 is me het meest bijgebleven. We wonnen zilver, maar via een gouden weg. Zelfs nu hebben we nog reünies, en dat zegt alles.”

Goed was geen voldoende en ik wilde altijd meer. Moesten we tien rondes rennen? Dan rende ik er twintig. Ook liet ik biertjes na de wedstrijd gemakkelijk staan. Ik had een doel voor ogen en wilde sneller, beter, méér.

Als ik mijn hockeycarrière mocht overdoen, dan deed ik dat genuanceerder … met meer ruimte voor alles naast prestatie. Het moment in mijn sportcarrière waarop ik het meest trots ben, is dan ook toen ik een tussenjaar nam van het Nederlands team in 2017. Ik zat in de prime van mijn sportcarrière en besloot tóch tegen de stroom in te varen. Het jaar hielp me te reflecteren op en oriënteren buiten de sport, waardoor ik rijker en nóg gemotiveerder terugkwam voor het WK in 2018.

Als ik het mocht overdoen, nam ik meer ruimte voor alles naast prestatie

Succes is meer dan winnen; het heeft ook te maken met wie je op de weg erheen wordt.

Ik word liever herinnerd als een betrouwbare en behulpzame teamgenoot dan alleen als een goede hockeyer

Renée van Laarhoven en Sander de Wijn delen niet alleen hun passie voor hockey, maar ook hun leven. Als topsportstel begrijpen ze als geen ander wat het betekent om uitdagingen aan te gaan, met alle pieken en dalen die daarbij horen. Ze kunnen sparren over doelen en druk, en vinden steun in elkaars ervaring. Waar de een reflecteert, inspireert de ander – een wisselwerking die hen zowel op als buiten het veld sterker maakt.

Wat kost succes? De prijs die je betaalt

Beiden erkennen: om het één te doen, moet je soms het ander laten. De intensieve trainingsschema’s, toernooien en constante focus op presteren vragen veel tijd en energie. Relaties, studies en sociale activiteiten komen daarbij vaak op de tweede plaats.

Renée heeft hier zelden moeite mee gehad. “Hockey stond voor mij altijd al op de eerste plaats. Ik koos voor één feestje in plaats van vier en had een klein groepje hechte vrienden, in plaats van overal bij te horen.

Topsport kost tijd, en daar richt ik mijn leven op in. Dat voelt niet als een opoffering, want het is mijn droom en het maakt me gelukkig. Journallen helpt me om te reflecteren; ik stel mezelf op papier de vraag of het me de inzet nog steeds waard is. Tot nu toe is het antwoord altijd ja, dus dat zit goed! Studeren vind ik daarnaast ook belangrijk. Hoewel ik door tijdgebrek studievertraging opliep, heb ik laatst met trots mijn master afgerond. Zolang ik met plezier en overtuiging zulke keuzes maak, blijft het allemaal de moeite waard.”

Blik op de toekomst

Dus … levert succes meer op dan het kost? Voor Sander en Renée zeker wel. Het heeft hen veel gebracht en blijft dat doen: elke dag doen wat je leuk vindt, levenslessen leren in een snelkookpan en samenwerken met mensen die dezelfde drive delen.

Renée bereidt zich voor op het wereldkampioenschap met het nationale damesteam. “Om de selectie te halen, speelde ik voorheen soms voorzichtig. Ik wilde elke wedstrijd minstens een voldoende scoren. Deze keer wil ik de druk loslaten, meer risico’s nemen en nog meer genieten van het spel. Hopelijk kan ik zo mijn beste hockeyspel laten zien! Daarnaast heb ik mijn master op zak en kijk ik ernaar uit om kansen buiten het hockeyveld te verkennen.”

Sander vertaalt zijn jarenlange ervaring als topsporter naar het bedrijfsleven. “Bij EnergyPlatform bieden we vitaliteitsprogramma’s die individuen en teams versterken en laten groeien. Net als in hockey draait het om doelen stellen, samenwerken en continu verbeteren. Tegelijkertijd leer ik dat mijn stevige focus op resultaten niet altijd de beste aanpak is voor teams buiten het veld. Die balans zoeken is een nieuwe uitdaging, en dat maakt het juist zo interessant.”

Sander sluit zich daar volledig bij aan. “Het heeft voor mij ook zelden gevoeld of ik iets moest laten, want ik was helemaal geobsedeerd door de sport.”

Lessen van hulpdiensten

Jouw werkstress de baas

Of je nu letterlijk een brand blust in het holst van de nacht, of figuurlijk een administratief brandje blust op kantoor: werkstress komt overal voor. Maar hoe voorkom je dat het je leven overneemt? Bij de politie en brandweer, waar collega’s geregeld indrukwekkende situaties meemaken, krijgt mentale weerbaarheid steeds meer aandacht. Wij spraken politieagent Lydie Thomassen en brandweerkracht Rob Minnebach over de lessen die ze leerden.

Rob Minnebach begon als brandweerkracht en startte na dertien jaar als centralist op de meldkamer. Met zijn praktijkervaring kent hij de impact van stressvolle situaties en weet hij als geen ander hoe belangrijk het is om hiermee om te gaan.

Kracht én kwetsbaar maken sterk

Mentale weerbaarheid is een hot topic bij de politie en brandweer. En terecht, vinden Lydie en Rob. Zeker wanneer collega’s ingrijpende gebeurtenissen meemaken, is het belangrijk om niet alleen fysiek, maar ook mentaal stevig in je schoenen te staan.

“Vroeger draaide het bij de politie vooral om sterk zijn en doorgaan,” zegt Lydie die sinds 1995 ‘in het blauw’ werkt. “Inmiddels weten we dat juist de combinatie van kracht en kwetsbaarheid je écht sterk maakt. Kwetsbaarheid tonen betekent niet dat je zwak bent, maar dat je durft te delen wat je raakt. Dat kan enorm helpen, omdat je collega’s vaak hetzelfde meemaken en je daardoor beter begrijpen.”

Ook Rob benadrukt hoe belangrijk openheid en teamgevoel zijn. “Als brandweerman maak je soms heftige dingen mee, of je nou een brand blust of – zoals ik nu – op de meldkamer werkt. Mensen in nood spreken, doet echt wat met je. Een veilige teamsfeer waarin je jouw verhaal kwijt kunt, helpt vervolgens om je emoties te verwerken. Soms is een simpele ‘hoe gaat het nu écht met je?’ al genoeg om iemand verder te helpen.”

Luister naar je lichaam voordat het schreeuwt

Delen wat je raakt en oog hebben voor elkaar is belangrijk, maar wat als de impact van een situatie tóch blijft hangen? Zowel bij de politie als brandweer wordt aandacht besteed aan het leren herkennen van signalen van overbelasting – bij jezelf én collega’s.

“Vanuit mijn rol als vitaloog maak ik collega’s bewust van subtiele waarschuwingssignalen van hun lichaam,” vertelt Lydie. “Denk aan slecht slapen, spanning in je schouders of piekeren. Dat hoeft niet meteen zorgwekkend te zijn, want een beetje stress hoort erbij. Maar als je die signalen negeert, kunnen ze zich opstapelen. Ons lichaam kan veel aan, maar heeft ook rust en herstel nodig. Door die signalen serieus te nemen, voorkom je dat je lichaam op een gegeven moment moet schreeuwen om aandacht.”

Ook bij de brandweer organiseren vitalogen workshops over het herkennen van stresssignalen en het omgaan met heftige gebeurtenissen. “Stress is een normale reactie op een abnormale situatie,” vertelt Rob. “Het wordt een probleem als je het niet goed verwerkt. Ademhalingsoefeningen, ontspannende hobby’s of er gewoon met iemand over praten … het helpt allemaal om heftige gebeurtenissen een plek te geven.”

“Tijdens een workshop leerde ik dat als je stressvolle ervaringen niet verwerkt, ze ongefilterd in je langetermijngeheugen terechtkomen. Dat kan ervoor zorgen dat je bij een nieuwe prikkel meteen weer dezelfde heftige stressreactie ervaart. Niet wenselijk, want als centralist is het belangrijk om altijd scherp te blijven en adequaat te handelen. Daarom is het belangrijk om ervaringen al in het kortetermijngeheugen te ordenen door te praten of te schrijven.”

Lydie Thomassen is vitaalcoach bij de politie en werkt al sinds 1995 op verschillende posities ‘in het blauw’. Ze gebruikt haar ervaring en sportachtergrond om collega’s te begeleiden naar meer fysieke en mentale weerbaarheid.

Ontdek wat stress voor jou betekent

“En wist je dat stress voor iedereen anders is?”, vervolgt Rob. “Situaties die op mij veel indruk maken, zijn die waarbij kinderen betrokken zijn. Voor anderen kan dat een reanimatie zijn, of een moment van machteloosheid. Het bijzondere is dat twee mensen hetzelfde kunnen meemaken, maar dat het voor de een veel meer impact heeft dan voor de ander. Dat heeft onder andere te maken met ervaringen, mentale veerkracht, slaap en voeding.”

Lydie ziet dat ook bij de politie: “De impact van een incident verschilt enorm per persoon. Je lichaam geeft vaak al vroeg signalen af, zoals slecht slapen of een gespannen gevoel. Maar omdat ongemak niet fijn is, zijn we geneigd het weg te duwen. Mijn advies? Laat het er zijn. Luister naar je lichaam en geef jezelf wat je nodig hebt. Je lichaam en geest zijn je grootste raadgevers!”

Of je nu op kantoor werkt, zorg verleent of machines bestuurt: de inzichten van Lydie en Rob zijn overal toepasbaar.

Stress is een normale reactie op een abnormale situatie; het wordt pas een probleem als je het niet goed verwerkt.

Jouw werkstress de baas? Zo doe je dat!

• Luister naar je lichaam: signalen zoals vermoeidheid of spanning in je schouders zijn een reminder om op tijd gas terug te nemen. Tijd voor herstel!
• Laat het er zijn: soms is het oké om stress of ongemak te voelen. Probeer het niet meteen weg te duwen, maar gun jezelf de tijd om ermee om te gaan.
• Praat erover: deel je ervaringen met collega’s, vrienden of familie. Dit helpt je om situaties beter te verwerken.
• Maak tijd voor ontspanning: plan momenten in voor activiteiten die je energie geven, zoals sporten, lezen of een wandeling.
• Focus je gedachten: richt je aandacht op wat je wél kunt doen. Door bewust je gedachten te sturen, blijf je rustiger en voorkom je dat je overweldigd raakt.
• Haal adem: gebruik ademhalingsoefeningen om je hoofd leeg te maken na een drukke dag of om kalm te blijven tijdens een uitdagend moment.